भुशुण्डि रामायण (काकभुशुण्डि एवं गरुड़ संवाद - पूर्वखण्ड सविस्तार व्याख्या)

– १२४ –
श्रवणस्थसमुल्लासिश्रीमन्मकरकुण्डलः ।
सरलाङ्गददोर्दण्डो लसत्कङ्कणभासुरः ॥ २६ ॥
काञ्चीगुणसमुद्धद्धपीताम्बरविभूषितः ।
गुडालकावृतमुख उदारसदयेक्षणः ॥ २७ ॥
चरणाब्जनखद्योतनिर्मञ्छननिशापतिः ।
कोटिसूर्येन्दुकिरणविनिर्जेत्रतनुप्रभः ॥ २८ ॥
तस्यालोकनमात्रेण निर्वृतोऽहं विशेषतः ।
तमस्तौषं ततो देवं विज्ञाय परमेश्वरम् ।
सद्यः संजातधिषणो विविधैर्वैदिकैः स्तवैः ॥ २९ ॥
नमस्तुभ्यं पुरुषाग्राय रामचन्द्र श्रीमन् भगवन् राघवेन्द्र ।
तवैव शक्त्या दृश्यसे देवदेव न त्वस्माकं दृष्टिशक्त्या पराच्या ॥ ३० ॥
यत्त्वद्रूपं सर्वतःपाणिपादं सर्वात्मकं सर्वतोमूर्द्धनेत्रम् ।
सर्वप्रभाविस्फुरच्चातिदिव्यं तद्विश्वरूपं कवय आमनन्ति ॥ ३१ ॥
माया तवाशेषविश्वप्रसूत्यै बीजात्मिका तामधिश्रित्य शश्वत् ।
भेदात्मिकां तनुषे जीवदृष्टिं तया सर्वो जायतेऽसौ प्रपञ्चः ॥ ३२ ॥
यथा नटो मोहयंल्लोकदृष्टिमनेकधा क्रीडमानो विभाति ।
एवं त्वमीश त्रिजगन्मोहयानो विभासि नैतच्चित्रमालम्बते त्वाम् ॥ ३३ ॥
शुद्धो बुद्धो निर्गुणस्त्वं निरीहस्तथापि विश्वं तनुषे नाथ चित्रम् ।
स्वमाययानेकरूपप्रसक्त्या स्वास्पर्शिन्या तमसेव प्रकाशे ॥ ३४ ॥
कोऽहं कस्मै कुत आगतश्च क्व स्थास्यामि त्रिजगत्संहृतौ च ।
इत्येवं ते मायया व्याकुलोऽहं दृष्ट्वा त्वां निर्वृतोऽस्म्येष राम ॥ ३५ ॥
जीवोऽहं ते क्रीडनार्थं प्रजातस्त्वत्तः पूर्णाद्ब्रह्मणस्त्वत्प्रतिष्ठः ।
इत्थं ज्ञात्वा मुञ्च चिन्तां दुरन्तां कृपादृष्टिं तावकीं संविभर्मि ॥ ३६ ॥
नमः सहस्राननपादबाहवे सहस्रशीर्षश्रुतिनासिकादृशे ।
सहस्रधोद्भासितदिव्यमूर्त्तये सहस्रजीवात्मगताय ते नमः ॥ ३७ ॥
इति स्तुवन्तं प्रणतं दीनचित्तमनन्यभक्तं भक्तवात्सल्यवार्धिः ।
ईषत्स्मितद्योतितवक्त्रचन्द्रो दयादृष्ट्या वीक्ष्य मां सम्बभाषे ॥ ३८ ॥
श्रीभगवानुवाच
विवस्वन् भवता विश्वं क्रियतां सचराचरम् ।
नियुक्तोऽसि पुरैव त्वं मयैतत्कार्यहेतवे ॥ ३९ ॥
भवतो हि न खल्वेषा मम माया प्रबाधते ।
दयादृष्ट्या वीक्षितस्य मया भक्तदयालुना ॥ ४० ॥