भुशुण्डि रामायण (काकभुशुण्डि एवं गरुड़ संवाद - पूर्वखण्ड सविस्तार व्याख्या)
भुशुण्डि रामायण (काकभुशुण्डि एवं गरुड़ संवाद - पूर्वखण्ड सविस्तार व्याख्या)
Bhusundi Ramayana: Purva Khanda with Commentary
महर्षि भुशुण्डि (सम्पादक: डॉ. भगवतीप्रसाद सिंह) द्वारा
DevanagariHindipublished423 पृष्ठ
पृष्ठ 136, कुल 423 में से
संदर्भ में पढ़ेंपृष्ठ 136
- १२२ -
इत्युक्त्वा विरते तस्मिन् पुत्रे वैवस्वते मनौ ।
उवाच दीर्घं निःश्वस्य विवस्वान् भगवान् विभुः ॥ ३४ ॥
इति श्रीमदादिरामायणे ब्रह्मभुशुण्डसंवादे पश्चिमखण्डे सीतजन्मोत्सवे
सरयूतपत्तौ वैवस्वतोपाख्याने वैवस्वतोपरमो नाम द्विचत्वारिंशोऽध्यायः ॥ ४२ ॥
❖
त्रिचत्वारिंशोऽध्यायः
विवस्वानुवाच
नैवं त्वं कर्तुमर्होऽसि परेच्छाप्रतिकूल्यतः ।
निदेशकारिणः सर्वे वयमत्र न संशयः ॥ १ ॥
प्रातिकूल्यस्य करणात्कुप्येदीशः कदापि चेत् ।
अस्मानधः पातयित्वा अन्यानेव नियोजयेत् ॥ २ ॥
तदिच्छानुकूल्यकरणादीश्वरश्चेत्प्रसीदति ।
भवदुःखभवोद्वेगो नैव बाधिष्यते तदा ॥ ३ ॥
तदुक्तमेव कर्तव्यं प्रतिकूलं च नाचरेत् ।
तेनैव नृणां कल्याणं भवतीति विनिश्चयः ॥ ४ ॥
इति विज्ञाय वत्स त्वं प्रजासर्गं प्रवर्तय ।
इदं प्रवर्तितं चक्रमादावीशेन केनचित् ॥ ५ ॥
नोल्लङ्घितुं वयं शक्तास्तन्मायाप्रोतविग्रहाः ।
अहो बलवती तस्य माया सर्वविमोहिनी ॥ ६ ॥
तपःस्थं चालयेत्कंचिद्गृहस्थमपि सत्यजेत् ।
नूनं सर्वेष्वाश्रमेषु गार्हस्थ्यं प्रवरं मतम् ॥ ७ ॥
मोचयत्याशु बन्धेभ्यस्तत्सम्यक् प्रतिपालितम् ।
न्यायागतधनो नित्यं दैवे पित्र्ये च तत्परः ॥ ८ ॥
भुञ्जानो यज्ञशिष्टात्नं गृहस्थः किं न मुच्यते ।
सर्वेषामाश्रमाणां च गृहमेधी समाश्रयः ॥ ९ ॥
तदभावे न सुलभं ब्रह्मचर्यं च भिक्षुता ।
गृहस्थानां मनो नित्यं वेजितं भववेदनैः ॥ १० ॥
वैराग्यमेवाश्रयते ऐहिकामुत्रिकार्थगम् ।
यतीनां च मनो नित्यं शीतवातातपादिभिः ॥ ११ ॥