भुशुण्डि रामायण (काकभुशुण्डि एवं गरुड़ संवाद - पूर्वखण्ड सविस्तार व्याख्या)
भुशुण्डि रामायण (काकभुशुण्डि एवं गरुड़ संवाद - पूर्वखण्ड सविस्तार व्याख्या)
Bhusundi Ramayana: Purva Khanda with Commentary
महर्षि भुशुण्डि (सम्पादक: डॉ. भगवतीप्रसाद सिंह) द्वारा
DevanagariHindipublished423 पृष्ठ
पृष्ठ 134, कुल 423 में से
संदर्भ में पढ़ेंपृष्ठ 134
- १२० -
ब्राह्मण उवाच
भवादृशा हि बहवो राजन् प्राक् संस्कृतान्तराः ।
आत्मतत्त्वं प्रविज्ञाय ब्रह्मसाधर्म्यमागताः ॥ ३ ॥
तस्मादेव ते नृपते विशुद्धकुलयोनये ।
श्रद्धालवे च विदुषे प्रोक्तवानिदमस्म्यहम् ॥ ४ ॥
सारं वेदान्तवाक्यानामात्मतत्त्वैकदीपकम् ।
गुह्यं ज्ञानमिदं प्रोक्तं सावधानोऽवधारय ॥ ५ ॥
श्रवणं श्रवणं नैव श्रवणाभ्यां तु यच्छ्रुतम् ।
तदेव मननान्तं चेच्छ्रवणं परिकीर्तितम् ॥ ६ ॥
तस्मान्मदुक्तं मनसा नरेन्द्र निश्चित्य भूयो मननं कुरुष्व ।
ततो निदिध्यासनमेव कृत्वा कृतार्थमात्मानमवेहि राजन् ॥ ७ ॥
पूर्वं जगत् सुसंयम्य पश्चात्कर्मफलं त्यज ।
ततः कर्माणि संन्यस्य ब्रह्मतत्त्वं विभावय ॥ ८ ॥
अचिरान्मनस्येकाग्रे ब्रह्मतत्त्वं परिस्फुरेत् ।
प्रकाशिते परे तत्त्वे कृतकृत्यः प्रजायते ॥ ९ ॥
विमुक्तो जीवन्मुक्तश्च विनिर्धूतपुनर्भवः ।
तादृशस्त्वं भव नृप सिद्धानां नः शुभाशिषा ॥ १० ॥
अङ्गसैवागतग्लानिः प्रजासर्गं च संत्यज ।
अनुजानीहि मां भद्र यथेच्छं तपसे गिरिम् ॥ ११ ॥
हिमालयं महोत्तुङ्गं स्पृहणीयं तपस्विनाम् ।
इत्युक्त्वा प्रगते देवे महादेवे महेश्वरे ॥ १२ ॥
वैवस्वतो मनुर्भूतसंनिवृत्तः प्रजाकृतेः ।
यदभूत्तदभूतपूर्वं संनिवृत्तं ततो जगत् ॥ १३ ॥
अयाल्पमानं तेनाथ विरक्तेन महात्मना ।
दिने दिने क्षीयमाणं बभूव च ततो जगत् ॥ १४ ॥
प्रजासर्गादुपरतं मनुं दृष्ट्वा विशेषतः ।
विवस्वान् भगवानेत्य प्रोवाच मधुरं वचः ॥ १५ ॥
कस्माद्वत्स प्रजासर्गात्सम्प्रत्युपरतो भवान् ।
वयं हि परमेशस्य विष्णोर्मायापतेर्हरेः ॥ १६ ॥
निदेशकारिणः सर्वे तदुक्तं कुर्महे वयम् ।
स आदौ भगवानस्मान् प्रजासर्गे नियुक्तवान् ॥ १७ ॥
तस्य नाभिह्रदादासीद्ब्रह्मा वेदविदां वरः ।
स तस्य हृदये स्थित्वा परां प्राचोदयद्गिरम् ॥ १८ ॥