भुशुण्डि रामायण (काकभुशुण्डि एवं गरुड़ संवाद - पूर्वखण्ड सविस्तार व्याख्या)
भुशुण्डि रामायण (काकभुशुण्डि एवं गरुड़ संवाद - पूर्वखण्ड सविस्तार व्याख्या)
Bhusundi Ramayana: Purva Khanda with Commentary
महर्षि भुशुण्डि (सम्पादक: डॉ. भगवतीप्रसाद सिंह) द्वारा
DevanagariHindipublished423 पृष्ठ
पृष्ठ 133, कुल 423 में से
संदर्भ में पढ़ेंपृष्ठ 133
- ११९ -
अथाधुना ब्रह्मचर्यं श्वो गार्हस्थ्यं भविष्यति ।
ततो वानप्रस्थमथो ग्रहीष्ये दण्डमुत्तमम् ॥ ३२ ॥
एवं क्रमेण मुक्तोऽहं भविष्यामि ततः परम् ।
इत्थमाशावशो लोको लीयते कालवक्त्रगः ॥ ३३ ॥
श्वःसाधनीयमर्थं तु विद्वानद्यैव साधयेत् ।
कालेन बलिना तत्र दीर्घसूत्री विहन्यते ॥ ३४ ॥
यावदिन्द्रियसामर्थ्यं यावदूर्जस्वलं वपुः ।
तावत्कुर्यान्नरो धीमान् संसृतेरात्मसाधनम् ॥ ३५ ॥
देहं न विश्वसेज्जातु निगीर्णं कालशक्तितः ।
अचेतनं भौतिकं तत्केन चैतन्यमाप्यते ॥ ३६ ॥
परमात्मा चिदानन्दो यस्य जीवा वशे स्थिताः ।
स द्विधेय जगद्वृक्षमाविश्य क्रीडते पृथक् ॥ ३७ ॥
तत्संयोगाद्भूतमयं चेतनं वपुरुच्यते ।
तेन प्रसाधयेत् कार्यं शाश्वतं हितमात्मनः ॥ ३८ ॥
जगद्विनश्वरं सर्वं तत्स्थोऽयं चापि तादृशः ।
इति विज्ञाय न नरो विषयेषु प्रसज्जते ॥ ३९ ॥
विषयासंगयुक्तस्य रागस्तेषु प्रजायते ।
स्वरूपानन्दसंदोहस्तेन नित्यं तिरोहति ॥ ४० ॥
अयं ते दोष आख्यातः प्रजासर्गसमुद्भवः ।
तस्मादतो निवर्तस्व यदिच्छसि शुभं मनो ॥ ४१ ॥
इति श्रीमदादिरामायणे ब्रह्मभुशुण्डसंवादे पश्चिमखण्डे सीताजन्मोत्सवे
सरयूत्पत्तौ वैवस्वतोपाख्याने दोषनिरूपणं नामैकचत्वारिंशोऽध्यायः ॥ ४१ ॥
❊
द्विचत्वारिंशोऽध्यायः
जनक उवाच
इत्युक्तः शंकरेणासौ देवो वैवस्वतो मनुः ।
नियुक्तोऽपि प्रजासर्गे सद्य एव व्यरज्यत ॥ १ ॥
वैराग्यवशगं चित्तं कृत्वा वैवस्वतस्य वै ।
उवाच रुद्रो भगवान् स्मयन् मधुरया गिरा ॥ २ ॥