भोजनकुतूहल: प्रथम भाग (रघुनाथ नवहस्त - आहार-रसायन, पाकशाला-व्यवस्था व विरुद्धाहार)

२२ भोजनकुतूहल
सद्यः शुक्रविवृद्धिदं कृमिहरं तृष्णापहं कान्तिदं
दीप्ताग्नौ सुखदं कफामयहरं सन्तर्पणं जर्जरम् ॥
महारम्भाफलं शीतं तुष्टिपुष्टिकं गुरु ।
रक्तपित्तहरं वृष्यं तीव्राग्नीनां प्रशस्यते ॥
महाकदळी ।
स्यात्काष्ठकदली रुच्या रक्तपित्तहरा हिमा ।
गुरुर्मन्दाग्निजननी दुर्जरा मधुरा परा ॥
कटकेळी ।
सुवर्णमोचा मधुरा हिमा च बाल्याऽशने दीपनकारिणी च ।
तृषापहा दाहविमोचनी च कफापहा वृष्यकरी गुरुश्च ॥
तथा —
क्षुद्रं रम्भाफलं शीतं स्वादुपाकरसं गुरु ।
पित्तप्रदरदाहघ्नं वृष्यं नात्यर्थदीपनम् ॥
सोनकेळी ।
गिरिकदली हिममधुरा बलवीर्यविवृद्धिदायिनी रुचिरा ।
हृत्पित्तदाहशोषप्रशमनकरी दुर्जरा च गुरुः ॥
बॅनकढळी ।
कृष्णं रम्भाफलं रुच्यं कषायमधुरं तथा ।
मेहं पित्तं तृषां हन्ति बृंहणं वातलं लघु ॥
कौळकेळि ।
१. J1. कफामयकरम् ।
२. All Mss. other than J1 omit this name.
३. J1. रुच्या ।
४. All Mss. other than J1. omit this name.
५. All Mss. other than J1. omit this name.