भोजनकुतूहल: प्रथम भाग (रघुनाथ नवहस्त - आहार-रसायन, पाकशाला-व्यवस्था व विरुद्धाहार)

प्रथमपरिच्छेदः ।
चिर्वल्लिका चैव कटुः कषाया
जीर्णज्वरे चातिहिता रसायनी ।
चींवांचेघांळ, ।
गोलोमिका कटुस्तिक्ता त्रिदोषशमनी हिमा ।
गलरोगप्रशमनी दोषघ्नी ग्राहिणी च सा ॥
१महागोलोमिका तद्वत् । कासलीति उत्तरापथे प्रसिद्धा ।
पाथरी ।
मेच्छाक्षी शिशिरा वृष्या व्रणदोषक्षयापहा ।
होनगुन्द्रा ।
द्रोणपुष्पी कटूस्सोष्णा रुच्या वान्तिकफापहा ।
अग्निमान्द्यहरा चैव पथ्या वातापहारिणी ॥
तथा —
द्रोणपुष्पीदलं स्वादु रूक्षं गुरु च पित्तजित् ।
भेदनं कामलाशोथमेहज्वरहरं कटु ॥
कुम्भा ।
सुगन्धिखातपित्तघ्नी लघ्वरुच्या ज्वरे हिता ।
व्यञ्जनालङ्कृतिः शीता सार्द्रा कुस्तुम्बरी स्मृता ॥
शुष्कं कुस्तुम्बरीपत्रं वातार्शःपित्तगुल्मजित् ॥
कोथिंबीर ।
मेथिका कटुरुष्णा च रक्तपित्तप्रकोपिनी ।
अरोचकहरा दीप्तिकरी वातघ्नदीपनी ॥
हृद्यं सुगन्धि कैडर्यपत्रं गरकफानिलान् ।
जयेदार्द्रं परं शुष्कं पत्रं बल्यं त्रिदोषनुत् ॥
कालशाकः, करेपक इति कार्णाटकाः
१. J1. omits महा......प्रसिद्धा ।
२. P1. P2. मठाक्षी ।
३. J1. पित्तकृत् ।
४. J1. omits इति.. ...प्रयोगपारिजातः ।
1081