भोजनकुतूहल: प्रथम भाग (रघुनाथ नवहस्त - आहार-रसायन, पाकशाला-व्यवस्था व विरुद्धाहार)

प्रथमपरिच्छेदः । ३५
कासश्वासज्वरच्छर्दिहिक्कोच्छ्वासप्रबलानिलान् ॥
आर्द्रकस्य रसस्सद्यः पूरणात् कर्णशूलनुत् ।
आलें
हरिद्रा कटुतिक्तोष्णा कफवातास्रकुष्ठनुत् ।
मेहकण्डूव्रणान् हन्ति हेमवर्णविधायिनी ॥
हरिद्रा ।
सेंठी सतिक्ताम्लरसा लघूष्णा रुचिप्रदा च ज्वरहारिणी च ।
कफास्रकण्डूव्रणदोषहन्त्री वक्त्रामयध्वंसकरी च सोष्णा ॥
अम्बेहळेदि ।
गन्धपत्रा कटुस्वादुतिक्तोष्णा कफवातजित् ।
कासच्छर्दिज्वरान् हन्ति पित्तकोपं करोति च ॥
कचोराघोर । गन्धपलाश इति मालवे प्रसिद्धः ।
कर्चूरः कटुतिक्तोष्णः कफकासविनाशनः ।
मुखवैशद्यजननो गलगण्डादिदोषनुत् ॥
कचोरा ।
शृङ्गाटकश्शोणितपित्तहारी लघुस्सरो वृष्यतमो विशेषात् ।
त्रिदोषतापभ्रमतापहारी रुचिप्रदो मेहनदार्ढ्यहेतुः ॥
६ त्रिदोषतापः त्रिदोषज्वरः । तापः दाहः ।
सिंघाटे ।
हन्त्यम्लपित्तमरुचिं वमिदाहमोहतृष्णामदक्लमहरं च सुशीतलं च ।
कण्ठस्य शोषशमनं गुरु वातरक्ते क्षीणे च पथ्यमतिचारु कसेरुकं स्यात् ॥
कसेरु ।
१. J₁. omits the word.
२. P₂. गोंठी ।
३. J₁. तीक्ष्णोष्णा ।
४. J₁. तीक्ष्णोष्णः ।
५. Bh. तापज्वरदाहहारी ।
६. T₁. J₁. Bh. omit त्रिदोष ... ... ... दाह
1981