सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
भोजनकुतूहल: प्रथम भाग (रघुनाथ नवहस्त - आहार-रसायन, पाकशाला-व्यवस्था व विरुद्धाहार)

भोजनकुतूहल: प्रथम भाग (रघुनाथ नवहस्त - आहार-रसायन, पाकशाला-व्यवस्था व विरुद्धाहार)

Bhojanakutuhala of Raghunatha Navahasta

रघुनाथ नवहस्त (सम्पादक: सूरनाड कुंजन पिल्लै) द्वारा

DevanagariSanskritpublished358 पृष्ठ

पृष्ठ 25, कुल 358 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 25

अथ लङ्कागुणाः ।
निघण्टौ —
लङ्का रूक्षा हिमा मौल्या .पित्तविद्रावकद् गुरुः ।
उक्त —
त्रिपुटो मधुरस्तिक्तस्तुवरो रूक्षको भृशम् ।
कफपित्तहरो रुच्यो ग्राहकृच्छीतलस्तथा ॥
कीलखञ्जत्वपङ्गुत्वकारी वातातिकोपनः ॥
लंक ।
इति लङ्कागुणाः ।
अथ तुवरीगुणाः ।
निघण्टौ —
आढकी तु कषाया स्यान्मधुरा कफपित्तजित् ।
ईषद्रातकरा रुच्या विदुला गुरु ग्राहिला ॥
इति । पारिजाते —
आढकी कफपित्तघ्नी ग्राहिणी रक्तशीतला ।
कषायमधुरा गुर्वी ज्वरातीसारनाशिनी ॥
प्रमेहघ्नी घृते सिद्धा त्रिदोषशमनी लघुः ।
सा च श्वेता दोषदा लोहिता बहुप्या वरा पित्ततापोपहन्त्री ।
या श्यामा चेद्दीपनी पित्तदाहध्वंसा वल्यं चाढकीषट्प्रकारम् ॥
इति तुवरीगुणाः ।

  1. Bh. स्वीन्ना
  2. P₂. खिल्लखञ्ज ; Bh. कलायवत्त्व
  3. P₁, P₂, T₁, T₂. Bh. omit पारिजाते —
  4. Bh. घृतस्निग्धा
  5. The revisor adds in the margin after this: