भोजनकुतूहल: प्रथम भाग (रघुनाथ नवहस्त - आहार-रसायन, पाकशाला-व्यवस्था व विरुद्धाहार)

५१२ भोजनकुतूहल
गोमांसं ग्राम्यमांसेषु न हिता महिषीवसा ।
मेषीपयः कुसुम्भस्य तैलं चोज्यं च फाणितम् ॥
इति स्वभावादहितानि ।
अथ संयोगविरुद्वानि ।
मत्स्यमानूपमांसं च दुग्धयुक्तं विवर्जयेत् ।
कपोतं सार्षपस्नेहभर्जितं परिवर्जयेत् ॥
मत्स्यानेक्षोर्विकारेण तथा क्षौद्रेण वर्जयेत् ।
सक्तून्मांसपयोयुक्तानूष्णोर्दधि विवर्जयेत् ॥
उष्णेनभोम्बुना क्षौद्रं पायसं कृसरान्वितम् ।
रम्भाफलं त्यजेत्तक्रदधिबिल्वफलान्वितम् ॥
दशाहमुषितं सर्पिः कांस्ये मधुघृते समे ।
कुतान्नं च कषायं च पुनरुष्णीकृतं त्यजेत् ॥
एकत्र बहुमांसानि विरुध्यन्ते परस्परम् ।
एवं द्रव्यगुणान् ज्ञात्वा काले कुर्यात्सु भोजनम् ॥
जन्मनक्षत्रवृक्षाश्चाभक्ष्याः ते च —
अथ वक्ष्यामि नक्षत्रवृक्षानागमचोदितान् ।
पूजनात् पुण्यदांश्चैव वर्धनात् पालनादपि ॥
विषद्रुधात्रीतरुहेमदुग्धा-
जम्बूस्तथा खादिरकृष्णवंशाः ।
अश्वत्थनागौ च वटः पलाशः
प्लक्षस्तथाम्बष्ठतरुः क्रमेण ॥
१. $J_1$. $T_1$. त्याज्यं च ।
२. $J^1$. omits जन्मनक्षत्र............. छेदनभक्षणादिसंग्रहार्थः ।