भोजनकुतूहल: प्रथम भाग (रघुनाथ नवहस्त - आहार-रसायन, पाकशाला-व्यवस्था व विरुद्धाहार)

अथ यावनाळगुणाः ।
निघण्टौ -
धवलो यावनाळस्तु गौळ्यो बल्यस्त्रिदोषजित् ।
वृष्यो रुचिप्रदोऽशीतः पथ्यो गुल्मव्रणापहः ॥
लैटोरा ।
तुवरो यावनाळस्तु कषायोष्णो विशोषकृत् ।
सङ्ग्राही वातशमनो विदाही शौककारकः² ॥
³रक्तस्य ।
शारदो यावनाळस्तु श्लेष्मलः ⁴पित्तलो गुरुः ।
शिशिरो मधुरो वृष्यो दोषघ्नो बलपुष्टिदः ॥
⁵शौळ ।
यावनाळो महान् बल्यो दुर्जरो वातपित्तकृत् ।
⁶रुच्यस्सन्तर्पणो बालप्रियो मक्कासमुद्भवः ॥
मक्का ।
वाग्भटस्तु -
निस्सारो वातलो रूक्षो जूर्णस्त्वाध्मानकृत्सरः⁷ ।
इति साधारण्येनाह ।

१. P₁, P₂, T₁, T₂. Bh. omit this
२. P₁· P₂. Bh. J₁. शोषकारकः ।
३. J₁ रक्तयावनाळः ।
४. J₁. पिच्छलो
५. J₁. कारशाळू ।
६. J₁. Omits 'रुच्य ... ... महासमुद्भवः' ।
७. J₁ The Revisor adds in the margin after सरः इति
वरको वारयत्यग्निं वातव्याधिविवर्धनम्
धातूनां शोषणं ग्राहि रूक्षः सारविवर्जितः ॥ वरे
महत्प्रियङ्गु गुरु रूषणं स्यात्समीरकारी मधुरः कषायः सङ्गुर