भोजनकुतूहल: प्रथम भाग (रघुनाथ नवहस्त - आहार-रसायन, पाकशाला-व्यवस्था व विरुद्धाहार)

प्रथमपरिच्छेदः । ३०५.
पनसामलकीफलपक्तये भजत सर्जतरोरपि बीजकम् ।
सकळमप्युदितानुदितं फलं प्रपचति प्रसृतं वेंटतिन्दुकम् ।
आर्द्राम्रबीजं पनसस्य पक्त्यै रसालपक्त्यै घनरावबीजम् .।
अपूपपक्त्यै सजला यवानी सा कैश्चिदुक्ता पृथुकस्य पक्त्यै ॥
[घ]नरावस्तण्डुलीयकः ।
पालङ्गिकाकम्बुककारवल्लावाताकवशङ्कुरमूलकानाम् ।
उपोदकालाम्बुपटोलकानां सिद्धार्थको मेघरसस्य पक्ता ॥
पटोलवंशाङ्कुरकारवल्लीफलान्यलावूनि फलानि जग्ध्वा ।
क्षारोदकं ब्रह्मवरोर्निपीय भोक्तुं पुनर्वान्छति तावदेव ॥
वास्तूकसिद्धार्थकचुञ्चुशाकं
प्रयाति सद्यः खदिरेण पाकम् ।
यथा गुडः सूरणनागरङ्गौ
तथालुकं तण्डुलवारि हन्ति ॥
पत्राणि पुष्पाणि फलानि यानि
मूलानि पूर्वं न मयोदितानि ।
१. J1. T1. कटु तिन्दुकम् ।
२. J1. Revisor adds in the margin
शाकानि रूक्षाण्यपि यान्ति पाकं
क्षारेण सद्यस्तिलनालजेन ।
स्निग्धेषु रूक्षं च तदप्यनेन
स्निग्धं च रूक्षेण च पाकमेति ॥
(मरीचापि बच्छीर्घ ? ) पाकं यात्येव काञ्जिकम् ।
क्षीरं जीर्यति तक्रेण तद्रूव्यं कोष्मामण्डकात् ।
माहिषं मणिमन्थेन शङ्खचूर्णेन तद्दधि ॥
रसाला जीर्यति व्योषात् मण्डं नागरभक्षणात् ।
सिता नागरमुस्तेन तथेक्षुखारिकाशनात् ॥
(विरामिदगै ? वरामिराये)रिक्षण्दनाभ्यामम्भेति शीघ्रं मुनिभिः प्रदिष्टम् ।
उष्णेन पीतं शिशिरेण चोष्णं जीर्णं भवेत् क्षारगणस्तबाम्यैः ॥
विपच्यते सूरणकं गुडेन तथालुकं तण्डुलजोदकेन ।
पीतालुकं जीर्यति कोरदूषाद् कशेरुपाकाः किल नागरेण ॥
before पत्राणि पुष्पाणि etc.