भोजनकुतूहल: प्रथम भाग (रघुनाथ नवहस्त - आहार-रसायन, पाकशाला-व्यवस्था व विरुद्धाहार)

३०४ भोजनकुतूहल
कस्तुरिकां सिल्हकनाभिमेव
अलं पचत्याशु समुद्रफेनः ॥
निम्बूफलेनाथ यवोषणेन
तक्रेण वा सर्पिरुपैति पाकम् ।
शाकानि सर्वाण्युपयान्ति .पाकं
क्षारेण तान्येव तिलोद्भवेन ॥
काञ्जिकं हि लवणान्वितं भृतं
पिष्टपाचनकमादिशन्ति हि ।
सर्पिरेव यवशूकसंयुतं
मांसपाचनमथोष्णवारिणा ॥
श्यामाकनीवारतिलातसीनां
निष्पावकङ्गुयवपिष्टिकानाम् ।
मन्थेन पाकोऽथ कुलत्थचित्रा-
पाकाय पेयं तिलतैलमेकम् ॥
गोधूममाषौ हरिमन्थमुद्गौ
यवान् सतीनान् कितवो निहन्ति ।
यन्मातुलुङ्गीफलमेति पाकं
घृतेन सोऽयं लवणाम्बुभावः ॥
सतीनो लङ्गा । कितवो धुस्तूरः ।
कर्पूरपूगीफलनागवल्ली-
काश्मीरजातीफलजातिकोषम् ।
१. J₁. Revisor adds in the margin:—
गोधूममाषहरिमन्थयवानुमुद्गा-
(पाको भवेदिति मातुलुङ्गकेन ?)
खण्डं न खण्डयति भल्लभर्वत्यजीर्णे? (भल्लभवं त्यजीर्णे)
तैलं कुलित्थमथवा विदधाति जीर्णम् ॥
(कङ्गुश्यामाकनीवाराः कुलित्थं विलंघितुम् ।?)
दध्ना जलेन जीर्यन्ति वेतुलाः काञ्जिकेन तु ।