भोजनकुतूहल: प्रथम भाग (रघुनाथ नवहस्त - आहार-रसायन, पाकशाला-व्यवस्था व विरुद्धाहार)

१. लघु स्यादामं बृंहणं च मांसं बलिष्ठं वनमाहिषस्य ।
स्निग्धं निद्राकरं पित्तहारि ग्राम्यस्य चामिषम् ।
माहिष्येति सम्बन्धः ।
करीः क्रव्यं गुरु स्निग्धं वातलं श्लेष्मकारकम् ।
बहुपुष्टिप्रदं गाजमामिषं वह्निमान्द्यदम् ॥
अश्वमांसं भवेदुष्णं वातघ्नं बलदं लघु ।
पित्तदाहप्रदं नृणां तदेत्वातिसेवनात् ॥
औष्ट्रं मांसं तु शिशिरं त्रिदोषशमनं लघु ।
बलपुष्टिप्रदं रुच्यं मधुरं वीर्यवर्धनम् ॥
गर्दभप्रभवं मांसं किञ्चिद्गुरु बलप्रदम् ।
रुच्यं तु वनजं सैत्यमतिवीर्यबलप्रदम् ॥
वनगर्दभस्येत्यर्थः ।
मृगस्य मांसं लघु शीतवृष्यं त्रिदोषहृत् षड्रसदं च रुच्यम्
कुरङ्गमांसं मधुरं च तद्वत् कन्तारुहं पित्तहरं च मारुतम् ॥
मृगस्तःप्रमृगः । मारुतं मरुत्प्रकोपकारि । कुरङ्गश्चतुरगतिः ।
५. त्रिदोषहारि चैषां स्याल्लघु वृष्यं सुशीतलम् ॥
६. कृष्णपृष्ठः ।
अन्यत्र —
सारङ्गं पिशितं स्निग्धं मधुरं लघु वृष्यदम् ।
सारङ्गः कृष्णपृष्ठ एव ।
१. J₁. omits स्निग्ध ... भवेदुष्ण in the next verse.
२. T₁; T₂; P₁; P₂. add गाजं गजभवम् ।
३. Bh. omits this verse.
४. J₁. हरिणस्ताम्रमृगः; Bh. मृगाश्चोष्ट्रमृगाः ।
५. J₁; Bh. त्रिदोषहारि चैणस्य लघु ।
६. T₁. कृष्णपृष्ठः एणः ।