भोजनकुतूहल: प्रथम भाग (रघुनाथ नवहस्त - आहार-रसायन, पाकशाला-व्यवस्था व विरुद्धाहार)

१०६ भोजनकुतूहलं
फलतुल्यगुणं सर्वं मज्जानमपि निर्दिशेत् ।
फलं हिमादिदुर्वातव्याळकीटादिदूषितम् ॥
अकालजं कृभूजं च पाकातीतं न भक्षयेत् ॥
इति फलवर्गः ॥
अथ काण्डीरः ।
काण्डीरः कटुतिक्तोष्णः सरो दृष्टिव्रणार्त्तिनुत् ।
लूतगुल्मोदरप्लीहशूलमन्दाग्निनाशनः ॥
काण्डवेळि ।
रुच्यं रूक्षं ग्राहि वृष्यं वातलं वह्निसादनम् ।
ईषत्कषायं स्वाद्वस्रपित्तप्रदरमेहजित् ॥
प्रोक्तं रम्भागर्भकाण्डं श्लेष्मलं वह्निसादनम् ।
बालदण्ड ।
तीक्ष्णोष्णं सार्षपं नाळं वातश्लेष्मव्रणापहम् ।
कटु क्रिमिहरं कण्डुकुष्ठघ्नं रुचिकारकम् ॥
सर्षपनाळ ।
सर्वे संस्वेदजाऽभ्रीताः दोषळाः पिच्छलाश्च ते ।
गुरवश्छर्द्यतीसारज्वरश्लेष्मामयप्रदाः ॥
भृङ्गच्छल्ली कटूष्णा च तिक्ता रोचनदीपनी ।
भोवरसालि ।
अथ पुष्पाणि ।
निहन्याद्विल्वजं पुष्पमतीसारं तृषां वमिम् ।
बिल्वपुष्पम् ।
१. P2. वातघ्नं ।
२. P1. पिच्छला ।