भोजनकुतूहल: प्रथम भाग (रघुनाथ नवहस्त - आहार-रसायन, पाकशाला-व्यवस्था व विरुद्धाहार)

प्रथमपरिच्छेदः । २१
मधुरं मधुनालिकेरमुक्तं शिशिरं दाहतृषार्तिपित्तहारि ।
बलपुष्टिकरां च कान्तिमुख्यां कुरुते वीर्यविवर्धनं च रुच्यम् ॥
किञ्च —
माध्वीकं नारिकेलैकं चातिमधुरं दुर्जरं जन्तुकारि
स्निग्धं वातातिसारप्रशमनमथ शंसनं वह्निदीप्तेः ।
आमश्लेष्मप्रकोपं जनयति कुरुते चारु कान्तिं बलं च
स्थैर्यं देहस्य धत्ते बहुशुक्लविवर्धनं पित्तनाशि ॥
मोह कोङ्गणे प्रसिद्धः ।
कबूरं नारिकेलस्य स्निग्धं गुरु च दुर्जरम् ।
दाहविष्टम्भदं रुच्यं च वीर्यबलवर्धनम् ॥
खोंबरें
[इति नारिकेलः ।]
पूगं गुरु हिमं रूक्षं कषायं कफपित्तहृत् ।
मोहनं दीपनं रुच्यमास्यवैरस्यनाशनम् ॥
आर्द्रं तद् गुरुभिष्यन्दि दृष्टिहृद् दृष्टिदोषहरं स्मृतम् ।
स्विन्नं दोषत्रयच्छेदि कषायं तदुद्धृतम् ॥
पूगफल ।
सिन्दोळं कफवातपित्तशमनं रक्तातिसारापहं
पामारक्तकदरामशमनं तीव्राशरोभेदनम् ।
हृद्रोगेषु हितं सदा बलकरं कामाग्निसन्दीपनं
कासदीर्घविरेचने ज्वरगदे शस्तं च सिन्दीफलम् ॥
सिन्दोळी ।
ईषत्कषायमधुरा वातपित्तनिबर्हिणी ।
बल्या वृष्या च हृद्या च विशेषादुत्तती गुरुः ॥
उत्तती ।
१. J1. कफपित्तकृत् ।