औचित्यविचारचर्चा (महाकवि क्षेमेन्द्र - औचित्य रससिद्धस्य स्थिरं काव्यस्य जीवितम् सटीक)

संस्कृत-हिन्दीव्याख्योपेता १५१
सत्त्वौचित्यमुदाहर्तुमाह—यथा मम चित्रेति। नदीति। बहुसत्त्वः
समुल्लसन्नानातरंगौघानां पतिः समुद्रः, नदीनाम् सरित्समूहस्योद्दाम उत्कटः,
प्रसरः प्रसारो येषां तादृशैः सलिलैरापूर्ता भरिता तनुः शरीरं
यस्यैवंभूतः सन्, दर्पं गर्वं, न, स्पृशति प्राप्नोति, स्फुरन्तीभिर्देदीप्यमा-
नाभिः, स्फीताभिरुज्ज्वलाभिर्ज्वालाभिः शिखाभिर्निबिडेन जटिलेन,
वडवाग्निना, क्षतं शोषितं, जलं यस्यैवंभूतः सन्, दैन्यं दीनतां, वा, न,
स्पृशत्याश्रयति । अवस्थानां परिस्थितीनां, भेदाद्विपर्ययान्महतां महाश-
यानां, विकृतिर्विकारः, नैव, भवति जायते
सत्त्वौचित्य का उदाहरण दिखाने के लिये कहा गया है—यथा ममेति ।
नदीति । बड़े आदमियों के हृदय पर परिस्थिति