अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)

३ अध्यायः ।] उत्पातविवरणम् । ५५
स्वयमेव यदा वक्त्रं हृष्टो लोकयते$^१$ हयः ।
रावं कृत्वा$^२$ प्रयाणे तु तदा विद्याज्जयं प्रभोः ॥ १६६ ॥
सर्व्वदैव शिरोध्मास्तु$^३$ सर्व्वेषां नैव पूजितः ।
वामपादाभिघातस्तु प्रभोर्यात्रानिषेधकः ॥ १६७ ॥
स्वामिन्यारूढमात्रे तु$^४$ दक्षिणं पार्श्वमात्मनः ।
तुरङ्गमो यदा पश्येत्तदा भर्त्तुर्जयो भवेत् ॥ १६८ ॥
पुच्छभागं$^५$ यदा वाहो वामतो विकिरेत्सदा ।
तदा भर्त्तुः प्रवासः स्याद् दक्षिणे विजयस्तथा ॥ १६९ ॥
प्रकिरन्ति$^६$ यदात्यर्थं सर्व्वं पुच्छं तुरङ्गमाः ।
अकस्मादेव जाताञ्च तेषां भीतिः प्रभोः स्मृता ॥ १७० ॥
छायाः ।
छाया वाजिशरीरेषु शुभाशुभनिवेदिनी ।
वाजिनश्च प्रभोश्चैव तां ब्रवीम्यनुपूर्व्वशः ॥ १७१ ॥
१७१ । छाया लावण्यविशेषः ।
१७२ । पद्मरागारुणेति पद्मरागो मरकतः ।
१ । ह्लोकयते ॥ गः । ४ । स्वामिना रूढमात्रेण । खः ।
२ । कालिकायाः । गः । ५ । पुच्छं वाहं । खः ।
३ । विरोऽधस्तु । गः । ६ । प्रकिरन्ते । खः ।