अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)

४२ अश्ववैद्यकम् । [३ अध्यायः ।
कोकाहः पुण्ड्रकेणाश्वः कोकुराहः प्रकीर्त्तितः ॥ १०७ ॥
खरराहश्च१ खङ्गाहो हरिको हरिरोहकः२ ।
कुलाहश्चैव३ वोल्लाहः सेराहः सरुराहकः ॥ १०८ ॥
कुलाहः कुलराहस्तु सुराहः सुरराहकः४ ।
वोरुराहो५ भवेदश्वो वीरूराहस्तु यः स्मृतः ॥ १०६ ॥
नामविशेषैः ख्यायन्ते इति तानेव क्रमेणाह कोकाह इत्यादिना ।
पूर्वोक्तलक्षणः कोकाहः पुण्ड्रेकेण मुखपुण्ड्रकेण युक्त इत्यर्थः । कोकु-
राहः प्रकीर्त्तितः ।
१०८। तथा खङ्गाहोऽपि मुखपुण्ड्रकेण युक्तः खरराह इत्युच्यत
इत्यर्थः । एवं हरिकोऽपि मुखपुण्ड्रकेण हरिरोहकः । कुलाहश्चैवेति ।
कुलाहो वोल्लाहश्च वाजी मुखपुण्ड्रकयुक्तो यथाक्रमं सुराहः सूरुराहश्च
स्यात इत्यर्थः ॥ अयं पाठः क-पुस्तके नास्ति ॥
१०६। कुलाहकुलराहो तु यथाक्रमं सुराहसूरुराहकलक्षणयुक्ता-
वेव ज्ञेयौ । तथा वीरूराहो मुखपुण्ड्रकेण युक्तो वोरुराहः स्मृत इत्यर्थः ।
दुष्कुलाह उकलाहो वा पुण्ड्रेकेण युक्तो दुरूराहः कीर्त्तितः । तथा
चियूह एव विचित्रिताङ्गः सन् चियुराह इति ॥
१। खरवाहः। खः ।
२। हरिराहकः। खः।
३। कुलाहः कुलराहः। सुराहः सूरराहः। कः ।
४। कुलीहो दुरूराहश्च। कः।
५। वोकराहः। कः ।