अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)

३ अध्यायः।] वर्णकथनम्। ६
भस्माभं वाजिनं जह्यात् सुदूरेण नराधिपः।
यदि वाञ्छति¹ कल्याणं वाञ्छेच्च श्रीसमुद्भवम् ॥ ११ ॥
यस्य² रोमविभेदेन जायन्ते रोमविन्दवः।
पुष्पाख्यः स परित्याज्यः सर्ववाजिभयावहः ॥ १२ ॥
यस्य पादाः सिताः सर्वे तथा वक्त्रञ्च मध्यतः।
कल्याणपञ्चकः प्रोक्तः सर्व³कल्याणकृच्च सः ॥ १३ ॥
विमिश्रवर्णीकाः सर्वे प्रशस्ता वाजिनः स्मृताः।
कृष्णनीलस्य मिश्रत्वमेकं मुक्त्वा सुदूरतः ॥ १४॥
यस्योत्कृष्टतरो वर्णो वृद्धिं याति शनैः शनैः।
नाशयति तथा नीचान् स करोति वहून् हयान् ॥१५॥
यस्याधमेन वर्णेन छाद्यते⁴ च प्रधानजः।
विवृद्धिं गच्छता⁵ सोऽथ करोति हयसंक्षयम् ॥१६॥
इति श्रीनकुलकृतेऽश्वचिकित्सिते वर्णोनाम तृतीयो
ऽध्यायः॥
१। कर्म्मणि वाञ्छाञ्च करोति श्रीसमुद्भवाम्। खः।
२। ह्यस्य वर्म्मभेदेन। खः।
३। सदा। खः।
४। सीद्यन्ते च प्रधानजाः। खः।
५। गच्छते। खः।
2