अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)

8 परिशिष्टे [१ अध्यायः।
ततःप्रभृति लोकेऽस्मिन् वाह्या जातास्तुरङ्गमाः ।
ततश्चिकित्सितं तेषां शालिहोत्रप्रभाषितम् ॥ २१ ॥
इति श्रीनकुलकृतेऽश्वचिकित्सिते प्रश्नोनाम प्रथमो
ऽध्यायः ।
अथ द्वितीयोऽध्यायः ।
जाति ।
उत्तमा मध्यमा नीचाः कनीयांसस्तथापरे ।
चतुर्द्धा वाजिनो भूमौ जायन्ते देशसंश्रयात् ॥ १ ॥
ताजिकाः खुरशाणाश्च उत्तरा'श्चोत्तमा हयाः ।
गोजिकाणाश्च केकाणाः प्रौढाहाराश्च१ मध्यमाः ॥ २ ॥
भाण्डजाश्चोत्तमांशाश्च राजशूलाश्च मध्यमाः ।
गोङ्गराः शावराश्चैव२ सिन्धुपाराः कनीयसः ॥ ३ ॥
अन्यदेशोद्भवा ये च नीचनीचाश्च ते स्मृताः ।
वाजिनो जलजाः केचिद्द्विजातास्तथापरे ॥ ४ ॥
समीरप्रभवाश्चान्ये उलूकमृगजास्तथा ।
जलोद्भवा द्विजातीयाः४ क्षत्रिया वह्निसम्भवाः ॥ ५ ॥
१ । तुषाराः । खः । ३ । सवरांसाश्च । कः ।
२ । पोप्तहाराः । खः । ४ । द्विजा ज्ञेयाः । खः ।