अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)

[ १ ]
(•) दन्तोच्छेदं प्रवक्ष्यामि वाजिनां मुखलक्षणम्।
येन विज्ञातमात्रेण वयोभागं प्रतीयते। ६६॥
षड्भिर्दन्तैः सिताभैर्भवति हयश्शिशुस्तैः काषायैर्बिरब्धैः
सन्दंशैर्मध्यमान्त्यैः पतितसमुदितैस्त्रिचतुःपञ्चवर्षाः।
सन्दंशानुक्रमेण त्रिकसमगुणिताः कालिकाः पीतशुक्लाः
काचं माक्षीकशंखा बह्चलनमतस्त्रावपातं च विद्धि ॥१००॥
लघुत्वं मातृदोषेण पितृदोषेण मन्दता।
दौर्बल्यं स्वामिदोषेण स्वदोषो नास्ति वाजिनाम् ॥१०१॥
महाघोषा महाकाया महोरस्का महास्वनाः।
स्निग्धाङ्गाः स्तब्धदा ये च तेषामायुर्भवेद्बहु ॥१०२॥
कषाये पीडिते येषां सिन्दूराभस्य दर्शनम्।
शोणिता