अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)

५० अध्यायः । ] मुखरोगविवरणम् । २८५
श्लेष्माएडः स तु¹ विज्ञेय धौपाण्डीं वेधयेच्छिराम् ।
निरूहं² कटुतैलेन चाङ्गे³ स्वेदं च कारयेत् ॥ १८॥
कुष्ठैलातिविषा⁴ लोध्रवचाव्योषहरेणुभिः ।
पानं⁵ कल्कीकृतैः शस्तं सुरामध्वासवान्वितम् ॥ १६ ॥
पञ्चतिक्तकसंसिद्धैः कुर्यान्मुद्गैश्च भोजनम् ।
पिप्पलीक्षौद्रसंयुक्तैस्तैलशृङ्गीसमन्वितैः ।
व्योषक्षौद्रसतैलैश्च) कुलत्थैर्वापि भोजयेत् ॥२०॥
भ्रामणञ्च⁶ तुरङ्गस्य सायं प्रातः शनैर्हितम् ।
शुष्को घासः प्रदातव्यः मृतशीतं⁷ जलं तथा ॥ २१ ॥
किराततिक्तकच्छूनामाईकाणां समायुतम् ।
पिण्डं वा देयमश्वस्य श्वयथुव्याधिशान्तये ॥ २२ ॥
१६। अतिविषा (आतइच्) ।
२०। पिप्पलीत्यादिपाठः ख-पुस्तके नास्ति। व्योषेत्यादि पादद्वयं
ग-पुस्तके नास्ति ।
२२। किरातेत्यादिः श्लोकः ख-पुस्तके नास्ति। कच्छुः कपि-
कच्छुः ।
१ । श्लेष्माखंडतस्य । खः । ५ । पाने । गः ।
२ । निरूहेत् । गः । ६ । भ्रमणं । खः ।
३ । चाङ्गस्वेदविचक्षणाः । खः । ७ । शृतं शीतं । गः ।
४ । पिप्पली । गः ।