अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)

२ अध्यायः ।] अश्ववयस्कम् । १५
मुष्कौ च कटिसन्धिश्च ततो विन्द्यात् परं बुधः ।
अधस्तात् कटिसन्धेस्तु ऊरुसन्धिरुदाहृतः ॥ २९ ॥
सक्थिनो फलसन्धिस्तु ऊरुपान्ताभिधानकः १ ।
ततः स्फुरं २ विजानीयात् तस्याधो मन्दिरं भवेत् ॥ ३० ।
किणञ्चैव ततो विन्द्यात् मन्दिराभ्याससंस्थितम् ।
ततःपरं विजानीयात् कलां कूर्चञ्च कुष्ठिकम् ॥ ३१ ॥
खुरान्तसङ्गं ३ मण्डूकं ततो विन्द्याद्विचक्षणः ।
अङ्कजङ्घाद्वयञ्चैव ४ वक्षोग्रीवाशिरोमुखम् ॥ ३२ ॥
३० । फलसन्धिः कोषसन्धिप्रदेशः, उर्व्वोः उपान्ताभिधानकः
उपान्तनामकः यः प्रदेश इति यावत् । ते सक्थिनी ॥ ततः सक्थ्यन-
न्तरं यः प्रदेशस्तं स्फुरं विजानीयात् ॥
३२ । अङ्केति । अत्र अङ्गात् मुखान्ताः प्रदेशाः सम्भूय पूर्वकायः
कथित इत्यर्थः । केवलं पृष्ठदेशो मध्यमकायः, तथा कटिदेशात्
खुरान्तः अपरो भागः पश्चिमः पश्चात्कयो मतः ॥
१ । ऊरुपादाभिधायकः । २ । खः ।
२ । खुरम् । २ । खः ।
३ । खुरस्तलं च । २ । खः ।
४ । अंगकक्षाद्वयम् । २ । गः : अथोजङ्घाद्वयम् । २ । खः ।