अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)

२०२ अश्ववैद्यके [३० अध्यायः
आमलकया रसेनेतत् समभागं तथैव च ।
शिलामालिख्य संशोष्य तत्कल्कं चूर्णयेदधः ॥ २७॥
स्रोतोऽञ्जनं समं दद्यात्तित्तिताय न मारयेत् ।
जम्बूककुभशाखानामामलक्या वटस्य च ॥ २८ ॥
पुष्पाण्युद्धृत्य सर्व्वेषां यथाप्राप्तानि वा पुनः।
फलानि वा समाहृत्य कल्कं कृत्वा विचक्षणः ॥ २९ ॥
भोजयेद्घृतमध्वाक्तं कटुकाम्लञ्च वर्ज्जयेत् ॥ ३० ॥
प्रचारलक्षणचिकित्सितम् ।
प्रच्छादयति यद्दृष्टिं मांसं पर्यन्तवर्द्धितम्१।
प्रचारकाख्यं तं विन्द्यान्नेत्ररोगं कफात्मकम् ॥ ३१ ॥
क्षितौ निपात्य तुरगं ततो नेत्रं प्रसारयेत् ।
कृतकर्म्मा भिषग्विद्वान्२ बड़िशेनाक्षिवर्त्मनि ॥ ३२ ॥
२६-२८। गैरिकां (गिरिमाटि)। शङ्खं (शंखचूर्णं)। स्रोतोऽञ्जनं
नदीजमञ्जनं । "स्रोतोऽञ्जनं नदीजञ्च बाह्लीकञ्च जयामलम्” ॥
इति परिभाषा ॥
२८-३० । जम्ब्वादीनां पुष्पाणां फलानां वा चूर्णं मिलितं
पलं । जम्बूः (जाम)। ककुभोऽर्जुनः ।
१ । पर्य्यानुवर्द्धितम् । खः ।
२ । विद्यात्त्वरितेनाक्षिवर्त्मना । गः ।