अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)

[ १७७ ]
अथैकविंशोऽध्यायः ।
घृतविधानः ।
पञ्चतिक्तघृतम् ।
वासानिम्बकरञ्जानां सप्तपर्णीपटोलयोः ।
साधयेत् क्वाथकल्काभ्यां पञ्चतिक्तघृतं बुधः ॥ १ ॥
करञ्जाद्यं घृतम् ।
करञ्जोशीरमधुकैः श्यामाचन्दनपद्मकैः ।
त्रायमाणा शटी मूर्वी पटोलातिविषैः समैः ॥ २ ॥
एतैः सर्व्वैस्तथा सार्द्धं त्रिचतुःपञ्चसम्मितैः ।
कल्कीकृतैः पचेत् सर्पिस्त्रिफलाया रसेन तु ॥ ३ ॥
पित्तदोषापहं हृद्यं बलतेजोविवर्द्धनम् ।
करञ्जाद्यमभिधानन्तु जीवनं वृंहणं भिषक्१ ॥४॥
१ । कल्कार्थं वासादीनां प्रत्येकं पलं, क्वाथार्थं च प्रत्येकमष्ट-
पलम् । वारिः ३२ शरावाः । स्नेहस्य च प्रस्थः ॥
२-४ । घृतस्य प्रस्थः। क्वाथार्थं त्रिफलायाः शरावचतुष्टयं, वारि च
(३२ श) । पादावशेषेण क्वाथेन सह करञ्जादीनां मिलित्वा पलच-
तुष्टयं कल्कीकृत्य घृतं पाच्यम्॥ त्रायमाणा वलालता। अतिविषं
(आतरुच्) । नकुलोऽप्यत्र सप्तविंशतिकं घृतमाह, - “शिलाजतुविशाला
१। जीवयेत्तु हयं भिषक् । गः ॥
23