अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)

१३ अध्यायः।] शरत्पोषणविवरणम् । १९८
ताड़ागं शस्यते तोयं पाने चैवावगाहने ।
सन्तप्तस्य तु कर्त्तव्यं क्षीरवस्तिकमो बुधैः ॥ २७ ॥
निस्तुषा जलकुम्भस्था यवास्तस्मै हिताः स्मृताः ।
औदकाश्च यवाः प्रोक्ता रक्तपित्तप्रशामकाः ॥ २८ ॥
काश्मर्याश्च फलं मुस्तं वदरं कटुरोहिणी ।
ऊशीरं शर्कराञ्चैव प्रियङ्गुमधुके तथा ॥ २९ ॥
पटोलं त्रायमाणाञ्च एकादश भवेन्मधु ।
एकादशाङ्गमृत्युक्तं सीधुना संप्रदापयेत् ॥ ३० ॥
अत्यन्तश्वासतप्तानां प्रतिपानन्तु वाजिनाम् ।
चन्दनोशीरकल्कैश्च सान्द्रं वा लेपनं हितम् ॥ ३१ ॥
सुशीतञ्च प्रवातञ्च स्थानं तेषां प्रकीर्तितम् ।
व्यजनन्तालवृन्तैश्च विस्तीर्णेऽम्भसि मज्जनम् ॥ ३२ ॥
तदुक्तं “यवसं सुमनोहरं,—नीलवर्णमकुष्ठश्च घृतं यासेन संयुतम्”—
इति । मकुष्ठो वनमुद्गः ।
२७ । जलपानव्यवस्था तुक्तैव । पानाय सारसं तोयमिति ।
अत्र क्षीरवस्तौ आढकमितं दुग्धं देयं परिभाषानियमात् ।
२९ । एतत्काश्मरीफलादिकं मध्वन्तमेकादशाङ्गं सीधुना संप्र-
दापयेत् । अस्य परिमाणं प्रत्येकं पलं सुरायाश्च प्रस्थो ग्राह्यः ॥
३१ । चन्दनं रक्तचन्दनम् ।
१ । पलं । गः ।