अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)
Ashvavaidyaka of Jayadatta Suri with Commentary
जयदत्त सूरि (सम्पादक: उमेशचन्द्र गुप्त कविरत्न) द्वारा
पृष्ठ 104, कुल 522 में से
संदर्भ में पढ़ें६० अश्ववैद्यके [७ अध्यायः ।
सैन्धवं वडवामूत्रं गोमूत्रं१ कर्णजं मलम् ॥ ६० ॥
सुनिगुप्तानि२ पिष्टानि कणायासवचानि३ च ।
अञ्जनं सर्व्वदुष्टानां देयं पर्व्वणि पर्व्वणि ॥ ६१ ॥
अनेनाभ्यञ्जितो वाजी निर्व्वाणमधिगच्छति ।
कोपं मोहं भयं त्यक्त्वा वश्यः स्यात् सादिने भृशम्॥६२॥
सादिकार्य्यविवरणम् ।
प्रातः४ सादी शुचिः स्नातः शुक्लाम्बरधरस्तथा ।
उपोषितो यति५र्भूत्वा जपेत्कर्णे च दक्षिणे ॥ ६३ ॥
हय गन्धर्व्वराज त्वं६ शृणुष्व वचनं मम ।
गन्धर्व्वकुलजातस्त्वं मा भूयाः कुलदूषणः ॥ ६४ ॥
द्विजानां सत्यवाक्यानां सोमस्य गरुड़स्य च ।
६०-६१ । काशीसादीनां समभागं गोवडवामूत्रेण निष्पिष्य
अञ्जनं विधेयम् । कासीसं उपधातुविशेषः । (हिराकस) इति
भाषा । चन्दनं रक्तचन्दनं । कौन्ती रेणुकं । सिद्धार्थो गौरसर्षपः ।
कर्णजं मलं कर्णगूथं । (कानेरे खल) । कणा पिप्पली । अत्र कणा-
यासवचानि चेति पाठो भवितुं युक्तः । यासो दुरालभा ।
६२-६३ । अभ्यञ्जितः सर्व्वतः कृताभ्यञ्जन इत्यर्थः । निर्व्वाणं
शान्तिम् ।
१ । कर्णजं मलमुत्तमम् । ग' । ४ । स्नातः सादी शुचिः शान्तः । ग' ।
२ । सुनिर्गुप्तानि दृष्टानि । गः । ५ । उपोषितः पतिः । खः ।
३ । सवसानि च । गः । ६ । गन्धर्व्वराजस्त्वं । गः ।