आपस्तम्ब धर्मसूत्र (महर्षि आपस्तम्ब - हरदत्त टीका एवं हिन्दी अनुवाद)

ब्रह्मचारिनियमः ] उज्ज्वलोपेते प्रथमः प्रश्नः । ३७
अप्रतिष्ठब्धः पाणिना ॥ १६ ॥
पाणिना प्रतिष्ठब्धो न स्यात् पाणितलं भूमौ कृत्वा पाण्यवलम्बनो
नाऽऽसीत ॥ १६ ॥
अनपाश्रितोऽन्यत्र ॥ १७ ॥
अन्यत्र कुड्याद्यपाश्रितो न स्यात् । कुड्याद्यपाश्रितो नासीत ॥ १७ ॥
यज्ञोपवीती द्विवस्त्रः ॥ १८ ॥
यदा द्विवस्त्रस्तदा वाससोऽन्यतरेण यज्ञोपवीती स्यात् । (१) “अपि वा
सूत्रमेवोपवीतार्थ” इत्येष कल्पस्तदा न भवति ॥ १८ ॥
अधोनिवीतस्त्वेकवस्त्रः ॥ १९ ॥
यदा त्वेकवस्त्रो भवति तदा अधोनिवीतः स्यात् । न तस्य दीर्घस्याप्येक-
देशेनोत्तरीयं कुर्यात् ॥ १९ ॥
अभिमुखोऽनभिमुखम् ॥ २० ॥
स्वयमाचार्याभिमुखः आत्मानं प्रत्यनभिमुखमाचार्यमुपासीत । (२) स्व-
यमाचार्यमपश्यन् आचार्यस्य पुरत आर्जवे नाऽऽसीत ॥ २० ॥
अनासन्नोऽनतिदूरे (३) च ॥ २१ ॥
अत्यासन्नो न स्यादतिदूरे च न स्यात् ॥ २१ ॥
यावदासीनो बाहुभ्यां प्राप्नुयात् ॥ २२ ॥
यावत्यन्तराले आसीन आचार्यं बाहुभ्यां प्राप्तुं शक्नुयात् तावत्या-
सीत ॥ २२ ॥
अप्रतिवातम् ॥ २३ ॥
आचार्यस्य (४) प्रतिवाते नाऽऽसीत ॥ २३ ॥
एकाध्यायी दक्षिणं बाहुं प्रत्युपसीदेत् ॥ २४ ॥
यदा एक एवाधीते तदा आचार्यस्य दक्षिणं बाहुं प्रति दक्षिणे पार्श्व
उपसीदत् उपविशेत् ॥ २४ ॥
यथावकाशं बहवः ॥ २५ ॥
१. आप ध २. ४. २२. २. स्वयमाचार्यमेव पश्यन् इति. ख पु.
३. चकारो नास्ति ख. पुस्तके ४. प्रतिवातं इति ख. पु