आपस्तम्ब धर्मसूत्र (महर्षि आपस्तम्ब - हरदत्त टीका एवं हिन्दी अनुवाद)

पतितधर्माः ] उज्ज्वलोपेते प्रथमः प्रश्नः । १६३
तक्राद्यातश्चनेन संस्कृत्य मन्थति न तेन तदुत्पन्नेन घृतादिना धर्मकृत्यं या-
गादिकं क्रियते । एवं पतितसम्बन्धेनाऽशुचि शुक्लं स्त्रियां निषिक्तं शोणि-
तेनाक्तं यन्निर्वर्तते येन रूपेण निष्पद्यते न तेन सह सम्प्रयोगो विद्यते
शिष्टानाम् । अत्र च 'शुचि शुक्ल' मित्येत 'दथापि न सेन्द्रियं पतती'
त्यस्य दूषणम् । न हि वाचनिकेऽर्थे युक्तय क्रमन्ते । तथा च समाना
यामप्युत्पत्तौ पुत्र एव पतति न दुहिता । तथाऽऽह वसिष्ठः-
(१)'पतितोत्पन्नः पतितो भवत्यन्यत्र स्त्रियाः । सा हि परगामिनी
तामरिक्थामुपेयात्' । इति ॥ १४ ॥
अभीचारा(२)नुष्याहारावशुचिकरावपतनीयौ ॥ १५ ॥
अभिचार एवाभीचारः । (३)'उपसर्गस्य घञी'ति दीर्घः । अभीचारः
श्येनादिः । अनुव्याहारः शापः । तौ ब्राह्मणविषयेऽपि क्रियमाणावशुचि-
करावेव, न तु पतनीयौ ॥ १५ ॥
पतनीयाविति हारीतः ॥ १६ ॥
हारीतस्तु तावपि पतनीयाविति मन्यते ॥ १६ ॥
पतनीयवृत्तिस्त्वशुचिकराणां द्वादश मासान् द्वाद-
शाऽर्धमासान् द्वादश द्वादशाहान् द्वादश सप्ताहान्
द्वादश त्र्यहान् द्वादश द्वयहान् द्वादशाहं सप्ताहं त्र्यहं
द्वयहमेकाहम् ॥ १७ ॥
अशुचिकराणामपि कर्मणां येषामाहत्य प्रायश्चित्तं नोक्तं तेषामपि प-
तनीयेषु कर्मसु या वृत्तिः प्रायश्चित्तं सैव प्रायश्चित्तिः । कियन्तं काल-
म् ? द्वादश मासाद्येकाहान्तम् ॥ १७ ॥
किमविशेषेण सर्वेष्वेवाऽशुचिकरेष्वयं कालविकल्पः ? नेत्याह--
इत्यशुचिकरनिर्वेषो यथा कर्माभ्यासः ॥ १८ ॥
इत्येषोऽशुचिकरनिर्वेषो यथा कर्माभ्यासस्तथा वेदितव्यः । बुद्धिपूर्वे
सानुबन्धेऽभ्यासे च भूयांसं कालम्, विपरीते विपर्यय इति ॥ १८ ॥
॥ इत्यापस्तम्बसूत्रवृत्तौ प्रथमप्रश्ने एकोनत्रिंशी कण्डिका ॥ २९ ॥
इति चाऽऽपस्तम्बधर्मसूत्रवृत्तौ हरदत्तमिश्रविरचितायामु-
ज्वलाया प्रथमप्रश्ने दशमः पटलः ॥ १० ॥
१. व. ध. ३. २. अनुव्यवहार इति. क ३. पा. सू ६. ३ १२२.