सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
अपरोक्षानुभूति (दीपिका व हिन्दी टीका सहित)

अपरोक्षानुभूति (दीपिका व हिन्दी टीका सहित)

Aparokshanubhuti with Dipika & Hindi Commentary

आदि शङ्कराचार्य द्वारा

स्रोत: खेमराज श्रीकृष्णदास / गीताप्रेस · खेमराज श्रीकृष्णदास / गीताप्रेस · 1940 (उद्गम)

DevanagariSanskritpublished109 पृष्ठ

पृष्ठ 48, कुल 109 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 48

( ४२ ) अपरोक्षानुभूतिः ।
व्याप्यव्यापकता मिथ्या सर्वमात्मेति
शासनात् ॥ इति ज्ञाते परे तत्त्वे भेद-
स्यावसरः कुतः ॥ ४६ ॥
सं. टी. ननु व्याप्यव्यापकतारूपे भेदे जाग्रति सति
कथं प्रपंचस्य ब्रह्मतेत्याशंक्याह व्याप्येति । व्याप्य-
मंतरं व्यापकं बाह्यं तयोर्भावो मिथ्या घटाकाशादि-
वत् कल्पितत्वादसन्नित्यर्थः तत्रप्रमाणमाह सर्वमिति
“इदं ब्रह्मेदं क्षत्रमिति प्रकृत्येदं सर्व्वं यदयमात्मा” इत्यादि-
श्रुतिरूपेश्वराज्ञाबलादित्यर्थः ततः किमत आह इतीति
इति ज्ञाते इत्यादि सुगमम् ॥ ४६ ॥
भा. टी. “ब्रह्मैव सर्वमपरं नहि किञ्चिदस्ति” जो कुछ है
आत्मा है और कुछ नहीं है ऐसा कहनेसे आत्माका व्याप्य-
व्यापकभाव मिथ्या है ऐसा प्रतीयमान होता है इस प्रकार सर्वो-
त्कृष्ट अर्थात् सबसे श्रेष्ठ आत्माके जाननेपर भेदका तौ अव-
सरही नहीं है ॥ ४६ ॥
श्रुत्या निवारितं नूनं नानात्वं स्वमुखेन
हि ॥ कथं भासो भवेदन्यः स्थिते चा-
द्वयकारणे ॥ ४७ ॥
सं. टी. ननु प्रत्यक्षेणभासमानो व्याप्यव्यापकभावः
कथं मिथ्येत्याशंक्याह श्रुत्येति नूनमिति निश्चये हीति