अनङ्गरङ्ग (महाकवि कल्याणमल्ल - कामशास्त्र एवं रति-प्रयोग संस्कृत मूल पाठ)
Ananga Ranga of Kalyanamalla with Commentary
महाकवि कल्याणमल्ल (सम्पादक: पं. शालिग्राम वैश्य) द्वारा
26
L तद्भुग्नकं, B तद्भुग्नकः M उद्भुग्नकन्यां समदांघ्रि° —(31) M
स्फुटमाप्रदिष्टः, B स्फुटिताख्य उक्तः, R, IO स्फुटमान्प्रदिष्टः
—(32) L कुर्याद्रतिं चोदितकोणाकाख्यः, V वीणाकाख्यः, M
वीणिताख्यः, B अर्द्धेन युक्तं विनिपीडितं तत्; R वेणिकाख्यः
(33) M, IO, R प्रौढांगनायां.—(34) L परिवर्जनीयः, R, IO इति
कल्पनीयः.—(35) L ° प्रसुप्ता. M ° प्रसुप्तः.—(36) L मुनीन्द्रैः.
—(37) B जानुयुगस्य, M विपर्ययादूरुयुगस्य.—(38) L ° विप-
र्ययाद् भूपपदं, M ° विपर्ययाच्चोदपरं, B ° यादुपपदं —(39) M
पिनये°.—(40) M omits कृत्वेति—स्वभुजौ तु कृत्वा.—(41) B
प्रयच्छे°.—(42) V °तारुयमुक्तम्.—(43) B, IO, R मणिकूपर°,
M मणिकर्पराख्या.—(44) IO मुनीन्द्रैः—(45) M प्रणिदायसंज्ञः,
omitting तदा कवीन्द्रैः.—(46) B तथा.—(47) L संयमनामधे-
यम्.—(48) L मुखं मुखे.—(49) V स्वबाहुं, B च बाहू.—(50)
V, B °युग्मं.—(51) IO स्त्रियं समाकुंचित°.—B reads तथैव
भर्ता कृतं स्थितां स्त्रियं कु°.—(52) B ° विदग्धां, R, IO °विद-
ग्धा.—(53) V, B भ्रमयेन्मु°.—(54) M विनिर्धितस्स्यात्, L, B,
IO वितर्दितं.—(55) L चेत्.—(56) L तन्माकटारूयं मुखसं°.—(57)
This wrong form is the reading of all my texts and manus-
cripts.—(58) B परिरभ्य.—(59) L कण्ठे.—(60) L विन्यस्त-
यान्यंघ्रियुगं.—(61) IO, R ° देशगामी —(62) L ऐणगार्दभिक-
सैरिभादि°; M ° जनतया न.—V B and P 238 greatly differ
from L and my other manuscripts. They read as follows:
ऐण गादर्भिकं चैव शौनं सैरिभकं तथा ।
कामकेलिकलाविज्ञः प्रायेणैवं प्रकल्पयेत् ॥ ३० ॥
सुरतेन यथोक्तेन तृप्तिं चेन्नाङ्गना व्रजेत् ।
27
कुर्यादाद्यां$^1$ पुरुषवच्चेष्टां तत्पुरुषायितम् ॥ ३१ ॥
असमाप्तसुखा कान्तं हन्ति हस्तं धुनोति च ।
उत्थितुं न ददात्येव विधत्ते वा पतिक्रियाम् ॥ ३२ ॥
कन्यकां हरिणीं स्थूलां नवपुष्पां सुदुर्वलाम् ।
गर्भिणीं$^2$ नवसूतां वा न युञ्ज्यात्पुरुषायिते ॥ ३३ ॥
चारुयौवनसंपन्ना तन्वी श्रमविवर्जिता ।
जितव्रीडानुक्ता च शस्ता नारी नरायिते ॥ ३४ ॥
विलोक्य श्रमयुक्तां तां पातयेच्छयने सुधीः ।
संपुटं घटयेच्चैव विसृष्टिसमये ततः ॥ ३४ ॥
मुहुः स्वजघनाश्लेषः सीत्कारो वीतलज्जता ।
हिंकारः श्वसितं नार्याः सुखसांनिध्यसूचकम् ॥ ३६ ॥
मूर्च्छना मीलनं चाक्ष्णोश्च्युतिकालस्य लक्षणम् ।
सर्वमेतत्परिज्ञाय साधयेत्स्वसुखं ततः ॥ ३७ ॥
अङ्गस्वेदः श्लथत्वं च केशवस्त्रादिसंवृतिः ।
जाते च्युतिसुखे नार्या विरामेच्छा च जायते ॥ ३८ ॥
अन्यासक्रमनाश्चिरं नरवरो रामां रते सत्वरां
ज्ञात्वा तन्मनसोदयं क्षणमथो मन्दं समान्दोलयन् ।
अन्ते जातसुखामवेत्य विसृजेद्बीजं निजं तत्परं
तिष्ठेत्तां परिरभ्य भावकथनैनोदयन्ते यावन्मदः ॥ ३६ ॥
इत्थं या च्युतिसौख्यहेतुकामितुर्वश्यं$^3$ गता कामिनी
सा यावन्मरणं निजैर्धनजनप्राणैर्न तं मुञ्चति ।
यस्त्वेवं सुखसाधनैकानिपुणो वश्यायसा (?) प्रेक्षते$^4$
$^1$ V कुर्याद्द्यात्त. $^2$ V गुर्विणीं.
$^3$ V याऽतिहिसौख्यहेतुकमितिवश्यं. $^4$ V वश्याय चापेक्षते.
28
नो मन्त्रं न च भेषजं न च हुतं नो भावनां नो धनम् ॥ ४० ॥
कल्याणमल्लनृपतिर्मुनिवाक्यानुसारतः ।
अनङ्गरङ्गमकरोद्गुर्जराधीशराज्ञया ॥ ४१ ॥†
These stanzas apparently are spurious.—(63) L रते प्रवृ-
त्तिम्, M एवाभृततेष्वदृष्टा .—(64) L तत् .—(65) V, R ° परिस्था·
—(66) IO सुरतं .—(67) L प्रेयय विभ्रमवती .—(68) L स्मराल ·
ये .—(69) L, IO ° मनोहरानना .—(70) L वदन्त्य°.—(71) L
सुख°, R ° नेत्रया .—(72) M तथा.—(73) L ° देहवर्ती.—(74) R
° गच्छद्रवतां .—(75) IO द्रुतामपि .—(76) L नवसूतां च वियो-
गिनीं, M ° सूतामनुरागिणीं.—(77) IO बुधः .—(78) M, V ° युद्धे-
ऽङ्ग .—(79) IO चतुर्धा स्यात् .—(80) L, V प्रसृतेनाथ हस्तेन, M
नाल्पहस्तेन हस्तेन .—(81) L स्थानान्यहं ब्रुवे .—(82) L समबलं
मुष्टिः, M गुह्येन हस्तं तु मुष्टिः .—(83) IO विरतिं भजते .— (84)
IO करताडनं .—(85) L यदा रेता.—(86) L स्यात्सपलालसंज्ञम,
V स्यात्सपताकसंज्ञम्, IO ° संज्ञां —(87) L कृतेप्रहारे V, R कृत प्रहारै
—(88) All texts and manuscripts, except IO, बिंदुमालः.—(89)
M अंगुष्ठ °.—(90) L, V ° भेदांश्च .—(91) L सीत्कृतोत्कृतं ; M
हिंकृतं स्तनितं चैव हुंकृतं पूत्कृतं तथा ; IO हितं स्तनित्कृतं सू-
त्कृतं दूत्कृतं फू°, R हिंकृतं स्तनितं सीत्कृदूत्कृतं पू °.—(92) L
हिंकृतस्यापि जायते.—(93) L ° घोषस्तु सुदृशो भवेत्, M ° त्स्या
तत स्मृतम्, V ° घोषवत्तदिदं स्मृतम्, IO स्यात्कृतः स्मृतम् .
—(94) IO सूत्कृतं, R पूत्कृतं .—(95) IO ° नारावतुल्य. This
line is wanting in M, R.—(96) L चारुकोकिल °.—(97) L श्र-
† Wanting in V.
27
मातृ . —(98) L, IO, R, M ॰च्छदं.—(99) V यदि.—(100) M
निरागसाकृता, IO तदातिरागतः.—(101) L स पत्न्याः.—(102)
L सुभृशकलुषं.—(103) L ॰ वाक्यं, IO सभयचकित ॰.—(104)
L मुनिरेनां.—(105) L॰ मन्दिरे .—(106) M ॰चिरायतेक्षण.
(107) L विलास॰—(108) M सुरताय च पत्युरालयेत्कवय॰ .—(107)
L, R विदुः.—(110) L प्रेषयित्वापि, M प्रेषयित्येव, IO प्रेषयित्वै-
क, R प्रेषयत्वाथ.—(111) L स्वयमतितरलोला.—(112) IO परि-
ताप्यत, M परितापत.—(113) L सकलकार्यकला ॰.—(114) L
सकलसौरुयसमन्विता, M ॰वितर्पिता, IO ॰विचिंतिता, R वि-
मोहिता, P 204 ॰ विवंचिता.—(115) IO चपलाक्षी.—(116) L,
V add the following lines:
वासकसज्जा समुत्कण्ठा स्वाधीनभर्तृका * तथा।
कलहान्तरिता चापि विप्रलब्धाभिसारिका।
खण्डिता प्रोषिता चैव नायिकाश्चाष्टधा स्मृताः ** ॥
(117) IO अविदित ॰रंजते यः सभावं, R ॰रागात्संव्रजे —(118)
R, P 204 सलीले.—(119) L सुखमविकलमेवं V कल॰मेवं.—(120) L, V
प्राप्नुयान्मानवः सः, M मानवस्यः.—(121) L ॰शेखरे —(122) L
तदर्द्धासने .—(123) L ॰ रङ्गकाविता .
———
- L ॰पतिका. • ** L ॰ चाष्टसंस्मृताः.
The provided image appears to be completely blank and contains no text or content to transcribe.
Please upload or re-send an image showing the page you would like transcribed.
The provided image is completely blank/white and does not contain any visible text to transcribe. Please provide an image containing the text you would like transcribed.
The provided image is completely blank (white page with no visible text or content). Please provide an image containing the text page you would like transcribed.
The provided image is completely blank (white), and contains no visible text, Sanskrit verses, or commentary to transcribe. Please upload an image with visible text.
The provided image is entirely blank (contains no text, sutras, or content). Please check and re-upload the intended page image to proceed with the transcription.
The provided image is completely blank and does not contain any visible text, verses, or commentary to transcribe.
The provided image is completely blank (solid white) and contains no visible text to transcribe. Please provide an image with legible text.