अमृतानुभव एवं चांगदेव पासष्टी (सन्त ज्ञानेश्वर - चिद्विलासवाद एवं अद्वैत अनुभूति सटीक)

५८ सार्थ अमृतानुभव
स्थूल सूक्ष्म कवणयेकु । पदार्थ न प्रकाशी अर्कु ॥ परी
रात्रीविषयीं अप्रयोजिकु । जालाचि कीं ॥ ६४ ॥ दिठी पाहतां
काय न फवे । परी निदेतें तंव न देखवे ॥ चेतातें न संभवे ।
म्हणूनियां ॥ ६५ ॥ चकोराचिया उद्यमा । लटिकेपणाची सीमा ॥
जरी दिहाची चंद्रमा । गिंवसूं बैसे ॥ ६६ ॥ नुसधीयेचि
साच्या । मुका होय वाचरुकाचा ॥ अंतराळीं पायाचा । पेंधा
होय ॥ ६७ ॥ तैशी अविद्येसीं सन्मुखे । सिद्धाचि प्रतिसेदके ॥
उठलींचि निरर्थकें । जल्पें होतीं ॥ ६८॥ अवसे आला सुधाकरु ।
न करीचि काई अंधःकारु ॥ अविद्यानाशी विचारु । तैसा होये
॥ ६९॥ नाना न निफजतेन अन्नें । जेवणें तोचि लंघनें ॥ निमा-
लेन नयनें । पाहणाचि अंधु ॥ ७० ॥
सूर्य स्थूल किंवा सूक्ष्म असा कोणता पदार्थ प्रकाशित करीत नाहीं. परंतु
तोच सूर्य रात्रीचा प्रकाश करण्यांत निरुपयोगीच ठरणार. ६४. दृष्टि इतर
सर्व पाहते पण ती झोपेला पाहायला दुबळी आहे; कारण जागा असलेला
‘झोपला आहे’ हें म्हणणें संभवतच नाहीं. ६५. दिवसा चंद्रामृतपान
करण्याच्या इच्छेनें चकोर चंद्राला शोधीत बसेल तर फुकट आहे. ६६.
‘कोरा कागद वाच’ असें सांगितलें तर वाचणारा मुका होतो, कसलाहि
चालणारा आकाशांत चालताना पांगळा होतो. ६७. त्याप्रमाणें स्वाभाविक
अभावरूप असणाऱ्या अविद्येच्या समोर, तिचा नाश करणारा शब्द उठला
तरी तो निरर्थकच होतो. ६८. अंवसेच्या रात्री चंद्र उदयास आलाच तर
तो प्रकाश देईल म्हणून ती अंवस नव्हेच. त्याप्रमाणें अविद्येच्या अनाशा-
विषयी शब्दाची स्थिति होय. ६९. किंवा तयार न केलेल्या अन्नाचें जें
जेवण तेंच लंघन; फुटलेल्या डोळ्यांनीं पाहणारा तोच आंधळा. ७०.