अमृतानुभव एवं चांगदेव पासष्टी (सन्त ज्ञानेश्वर - चिद्विलासवाद एवं अद्वैत अनुभूति सटीक)

प्रकरण सहावें ५७
नाहीं तयाचेनि नासे । शब्द नये प्रमाणदशे ॥ आंधारीं
अंधारा जैसें । नव्हे रूप ॥ ५६ ॥ अविद्येची नाहीं जाती । तेथें
नाहीं म्हणतया युक्ति ॥ जैंवी दुपारी कां वाती । अंगणींचिया
॥ ५७ ॥ न पेरितां शेतीं । जे कीं संवगाणिया जाती ॥ तया
लाजापरौती । जोडी आहे ॥ ५८ ॥ खवाणियाच्या आंगा । जेणें
केला वळघा ॥ तो न करितांचि उगा । घरीं होता ॥ ५९ ॥
पाण्यावरी वरखु । होतां कें असे विशेखु ॥ अविद्यानाशी
उन्मेखु । फाकावा तैसा ॥६०॥ माप मापपण श्लाघे । जंव आकाश
मऊं नरिघे ॥ तम पाहतां वाउगें । दीपाचे जन्म ॥ ६१ ॥
गगनाची रससोये । जीभ जैं अरोगूं जाये ॥ मग रसना हे होयें ।
आडनांव कीं ॥ ६२ ॥ नव्हतेन वल्लभें । आहेवपण कां शोभे ॥
खातां केळीचे गाभे । न खातां गेलें ॥ ६३ ॥
शब्द हा नसणाऱ्या अविद्येच्या नाशानें प्रमाणदशेला येत नाहीं.
अंधारांत अंधार वेगळा नसतो. ५६. अंगणांत दोन प्रहरीं दिवा नेऊन
ठेविला तर त्याचा उपयोग काय ? अविद्येलाच जर खरूपस्थिति नाहीं,
तर तेथें युक्तीचा उपयोग काय ? ५७. धान्य न पेरतां जे शेतकाढणीला
जातात, त्यांना लाजेशिवाय दुसरें मिळणार काय ? ५८. आकाशाच्या
अंगावर हल्ला करणारा स्वस्थ घरांत होता असेंच म्हटलें पाहिजे. ५९.
समुद्रावर वर्षाव झाला तर त्यांत काय झालें ? त्याप्रमाणें अविद्येचा नाश
करण्यांत शब्दाचा प्रयत्न व्यर्थ आहे. ६०. आकाशाचें माप घेतलें जात
नाहीं तोंपर्यंतच मापाला मापपणाची शोभा. दिव्यानें अंधकार पाहिला तर
त्याचा जन्म व्यर्थ होय ! ६१. आकाशाच्या पक्वान्नाची जीभ जर चव
घेईल, तर तिचें रसना म्हणजे चव घेणारी हें नांव व्यर्थ होईल. ६२.
जिचा पती जिवंत नाहीं त्या स्त्रीला ‘ सुवासिनी ’ असें म्हणणें शोभेल
काय ? किंवा केळीचा गाभा कोणी भक्षण करूं म्हणेल तर तें भक्षण
करणें न भक्षण करणेंच होय. ६३.