अमृतानुभव एवं चांगदेव पासष्टी (सन्त ज्ञानेश्वर - चिद्विलासवाद एवं अद्वैत अनुभूति सटीक)

५० सार्थ अमृतानुभव
हाचि अविद्येचा आंगीं पडे । तैं नाथिले ऐसें रूढे ॥ न
लाहिजे तीन कवडे । साचा वस्तु ॥ ६ ॥ शुद्धा शिवाच्या
शरीरीं । कुमारु हा जीउ भरी ॥ जेवि आंगे पंचाक्षरी । तेविचि
बोलु ॥ ७ ॥ जीव देहे बांधिला । तो बोलें एकें सुटला ॥ आत्मा
बोलें भेटला । आपणपया ॥ ८ ॥ दिवसातें उगो गेला । तंव
रात्रीचा द्रोहो आला ॥ म्हणोनि सूर्यो या बोला। उपमा नव्हेचि
॥ ९ ॥ जे प्रवृत्ति आणि निवृत्ति । विरुद्धा इया हातु धरिती ॥
मग शब्दाँचि चालती । एकलोंनि ॥ १० ॥ सहाय आत्मविद्येचें ।
करावया आपण वेचे ॥ गोमटे काय शब्दाचें । एकैक वानूं
॥११॥ किंबहुना शब्दु । स्मरणदानीं प्रसिद्धु । परी ययाही
संबंधु । नाहीं येथें ॥ १२ ॥
अविद्येची बाजू घेऊन शब्द हा हें खोटें दिसणारें जग खरें आहे असें
दाखवितो तेव्हां सद्रूप परमात्म्याला तीन कवडीहि किंमत उरत नाहीं. ६.
ज्याप्रमाणें पंचाक्षरी हा अक्षता फेकून पिशाच्चाला बोलावितो, नेमका
तसाच हा शब्द 'जीवेश्वर भाव' उमटवितो. ७. शुद्ध परमात्मारूप जीव
हा देहाच्या सान्निध्यानें बद्ध झाला असला तरी तो श्रुतिशब्दरूप महा-
वाक्यानें देहसंबंधांतून अलग होतो. मग आपलें आपल्यालाच शुद्ध परमा-
त्मस्वरूप भेटतें तेंहि शब्दानेंच ८. सूर्य दिवसाचा उदय करावयास गेला
असता रात्रीचा मात्र नाश करतो, म्हणून सूर्याची उपमा शब्दाला देणें
बरोबर नाहीं. ९. पण प्रवृत्ति आणि निवृत्ति ह्या एकमेकीविरुद्ध असणाऱ्या
दोघींना एकमेकींचे हात धरून शब्द मात्र चालवितो. १०. शब्दांचा
चांगुलपणा किती सांगावा ! हा आत्मविद्येची प्राप्ति करून देण्यांत
स्वतःचा नाश करून घेतो. ११. अधिक काय बोलावें ? स्मरण करून
देण्यांत शब्द प्रसिद्ध आहे हें खरे, पण ब्रह्माच्या ठिकाणीं स्मरणाचा संबंध
येतोच कोठें ? १२.