अमृतानुभव एवं चांगदेव पासष्टी (सन्त ज्ञानेश्वर - चिद्विलासवाद एवं अद्वैत अनुभूति सटीक)

१२८ सार्थ श्रीचांगदेव पासष्टी
नाहीं तें चित्र दाविती । परी असे केवळ भिंती । प्रकाशे
ते संवित्ति । जगदाकारें ॥ १३ ॥ बांधियाचिया मोडी ।
बांधा नहोनि गुळाची गोडी । तयापरी जगपरवडी । संवित्ति
जाण । ॥ १४ ॥ घडियेचेनि आकारें । प्रकाशिजे जेविं अंबरें
तेविं विश्वस्फूर्ति स्फुरे । स्फूर्तिचि हे ॥ १५॥ न लिंपतां सुखदुःख ।
येणें आकारें क्षोभोनि नावेक । होय आपणिया सन्मुख ।
आपणचि जो ॥ १६ ॥ तया नांव दृश्याचें होणें । संवित्ति
दृष्टृत्वा आणिजे तेणें । बिंबा बिंबत्व जालेपणें । प्रतिबिंबाचेनि॥ १७॥
तेंवि आपणचि आपुला पोटीं । आपणया दृश्य दावित उठी ।
द्रष्टादृश्यदर्शनत्रिपुटी । मांडे तें हे ॥ १८ ॥
भिंतीवर चित्रे दिसलीं तरी त्या चित्ररूपानें वास्तविक भिंतीचीच
प्रतीति असते, त्याप्रमाणें जगदाकारानें ज्ञानाची म्हणजे परमात्म्याचीच
प्रतीति असते. १३. गुळाची ढेप केल्यानें गोडीला ढेपेचा आकार येत
नाहीं, अगर ढेप मोडल्यानें गोडी मोडतहि नाहीं, त्याप्रमाणें जगतांत अनंत
प्रकारें द्वैतप्रतीति झाली तरी ती परमात्म्याचीच प्रतीति आहे; द्वैत नाहींच.
१४. घडीच्या आकारांत ज्याप्रमाणें वस्त्र स्पष्ट व्हावें, त्याप्रमाणें परमात्माच
(स्फूर्ति) विश्वादिरूपानें स्फुरत असतो. १५. अविद्येच्या निमित्तानें अविद्या
काली क्षणमात्र दृष्टि किंवा दृश्य आकारांत अनुभवाला येणारा परमात्मा
त्या आकाराच्या सुखदुःखानें सुखी किंवा दुःखी होत नाहीं. तो स्वतःच
द्रष्टा किंवा दृश्य रूपांत असतो. १६. आरशांतील प्रतिबिंबामुळे बघणाऱ्या
तोंडाला बिंबत्व भाव येतो, या प्रकारचें अविद्या ज्ञानरूप परमात्म्यास
द्रष्टृत्व भावाला आणते ! १७. असें असलें तरी द्रष्टा, दृश्य इत्यादि भावांचा
अनुभव परमात्म्यावरच येतो. याचाच अर्थ असा कीं स्वतः परमात्माच
द्रष्टा, दृश्य आणि दर्शन या त्रिपुटींच्या रूपानें व्यवहार करतो. १८.