अमृतानुभव एवं चांगदेव पासष्टी (सन्त ज्ञानेश्वर - चिद्विलासवाद एवं अद्वैत अनुभूति सटीक)

प्रकरण नववें ११३
तैसा उदैलियानि विषयें । ज्ञानी विषयी हों लाहे ॥ तंव
दोन्ही न होनी होये । काय नेणों ॥ २४ ॥ चंद्र वेंचूं गेला
चांदिणें । तंव वेंचिलें काय कोणें ॥ विऊनि वांझे स्मरणें । होती
जैसीं ॥ २५ ॥ प्रत्याहारादि आंगीं । योगें आंग टेकिलें योगीं ॥
तों जाला ये मार्गीं । दिहाचा चांदु ॥ २६ ॥ येथें प्रवृत्ति बहुडे
जिणें । अप्रवृत्तिसी वाधावणें ॥ आतां प्रत्यङ्मुखपणें । प्रचारु
दिसे ॥ २७ ॥ द्वैतदशेचें आंगण । अद्वैत वोळगे आपण ॥ भेदू
तंव तंव दुण । अभेदासी ॥ २८ ॥ कैवल्याही चढावा । करित
विषयसेवा ॥ जाला भृत्यु भज्य कालोवा । भक्तीच्या घरीं ॥२९॥
घरामाजी पायें । चालतां मार्गूही तोचि होये ॥ ना बैसे तन्ही
आहे । पावणेंची ॥ ३० ॥
स्वप्नांतील स्त्रीला भेटण्याच्या इच्छेनें पुरुष जागा झाला तोच तो जसा
आपला आपणच असतो. २४. त्याप्रमाणें निर्विषय आत्मभाव उपजल्यावर
तत्त्ववेत्ता विषयी होतो काय ? भावातीत असा ज्ञानी कोणत्या स्थितींत
असतो हें सांगतां येण्यापलीकडचें आहे. अरे ! चांदणें वेंचण्यास चंद्र गेला
असतां तेथें कोणीं काय वेंचले ? केवळ मनोरथ वायां जातात. २५-२६.
प्रत्याहार वगैरे अष्टांगयोग सहजस्थितीनें ब्रह्म जाणणारापुढे नसले त्यांनीं
हात टेकले. अष्टांगादि योग या ब्रह्मवेत्त्यापुढे दिवसाच्या चंद्राप्रमाणें फिका
पडतो. २७. या सहजस्थितीनें प्रवृत्तीचें जगणें संपतें, अप्रवृत्तीला शोभा
येते, अशा स्थितींत ब्रह्मवेत्त्याचें सर्व आचरण अंतर्मुख असतें. २८. हें
अद्वैत, द्वैताच्या अंगणांत स्वतःचाकरी करतें, म्हणजे त्याची अद्वैतस्थिति
कायम असते. म्हणून जों जों भेद जास्त तों तों अभेदाचीच वाढ
होते. २९. या अद्वैतस्थितींत असणाऱ्या पुरुषाचें विषयसेवन मोक्षाच्या-
वरहि चढाई करितें, अभेद भक्तीच्या मंदिरांत देव व भक्त यांचें ऐक्य
होतें. ३०.
सा. अ.... ८