अभिधर्मकोश एवं भाष्य (आचार्य वसुबन्धु - स्फुटार्था व्याख्या सहित सम्पूर्ण बौद्ध दर्शन महाकोश)

श्रितास्त्रयो मानाः अतिमानमानोन्मानाः। द्वितीयं त्रयम्—ऊनमानमानातिमानाः।
तृतीयम्—मानातिमानोन्मानाः।
युक्तस्तावद् बह्वन्तरविशिष्टादल्पान्तरहीनोऽस्मीत्यूनमानः; उन्नतिस्थानत्वात्।
'नास्ति मे हीनः' इत्यत्र किमुन्नतिस्थानम् ? अस्ति सदृशो योऽभिप्रेते वरे
सत्त्वराशौ निहीनमप्यात्मानं बहु मन्यते।
अपि चास्त्येव ज्ञानप्रस्थानविहितो विधिः। प्राकरणं तु निर्देशं परिगृह्य
श्रेयानस्मीत्येकेषु मानोऽपि स्याद्, अतिमानोऽपि मानातिमानोऽपि, हीनसमविशि-
ष्टापेक्षया।
अथैते सप्त मानाः किम्प्रहातव्याः ? इत्याह—
दृग्भावनाक्षयाः।
दृग्भावनाभ्यामेषां क्षयः। एतदुक्तं भवति—सर्वे दर्शनभावनाप्रहातव्या
इति यद् भावनाहेयमप्रहीणं किमवश्यं तदार्याणां समुदाचरति ? नावश्यम्, तद्यथा
अतिमान-मानोन्मानाः यथाक्रममेते भवन्ति। कथम्? श्रेयानहमस्मीति
मानविधा दृष्टिसन्निश्रितोऽतिमानः। सदृशोऽस्मीति मानविधा दृष्टिसन्निश्रितो
मानः। हीनोस्मीति मानविधा दृष्टिसन्निश्रित उन्मानः। द्वितीयं त्रयमेतत्
प्रातिलोम्येन यथाक्रमं नेयम्। 'अस्ति मे श्रेयान्' 'अस्ति मे सदृशः', 'अस्ति
मे हीनः' इति दृष्टिसन्निश्रिता उन्मान-मानातिमानाः। तृतीयम् 'नास्ति मे
श्रेयान्', 'नास्ति मे सदृशः', 'नास्ति मे हीनः' इति