अभिधर्मकोश एवं भाष्य (आचार्य वसुबन्धु - स्फुटार्था व्याख्या सहित सम्पूर्ण बौद्ध दर्शन महाकोश)

निर्देशः ] तृतीयं कोशस्थानम् ४८७
ध्यानोपपन्नस्तु कामावचरैरेकेनोपेक्षाधर्मोपविचारेण निर्माणचित्तसम्प्रयुक्तेन
समन्वगतो वेदितव्यः ।
अपर आह—अस्त्येवं मनोपविचाराणां वैभाषिकी योऽर्थः, सूत्रार्थस्त्व-
न्यथा दृश्यते । नहि यो यस्माद्वीतरागः स तदालम्बनमुपविचरतीति युक्तम् ।
अतः सास्रवा अपि न सर्वे सौमनस्यादयो मनोपविचाराः । किं तर्हि ? सांक्ले-
शिकाः, यैर्मनो विषयानुपविचरतीति । कथमुपविचरति १ तत्र २ ? अनुनीयते वा ३,
प्रतिहन्यते वा ४, अप्रतिसंख्याय ५ वोपेक्षते" । येषां प्रतिपक्षेण षट् सातता विहारा
द्वितीयध्यानभूमिकस्य कुशलचित्तस्य तद्भूम्यवीतरागः सर्वै प्रथमध्यानभूमिकैः,
द्वितीयाध्यानभूमिकैरष्टाभिः । चतुर्भिः सौमनस्योपविचारैः क्लिष्टैः, गन्धरसा-
लम्बनावपास्य । चतुर्भिश्चोपेक्षोपविचारैर्द्वितीयध्यानसामन्तकसंग