अभिधर्मकोश एवं भाष्य (आचार्य वसुबन्धु - स्फुटार्था व्याख्या सहित सम्पूर्ण बौद्ध दर्शन महाकोश)

३७० भाष्यस्फुटार्थसहितेऽभिधर्मकोशे [ इन्द्रिय-
कामावचरमुपपत्तिप्रतिलम्भिकमुत्पद्यते; पटुत्वात् । आरूप्यावचरक्लिष्टानन्तरं
तु रूपावचरमुपपत्तिप्रतिलम्भिकं नोत्पद्यते; अपटुत्वादिति ॥
त्रयो मनस्काराः—१. स्वलक्षणमनस्कारः, तद्यथा—“रूपणालक्षणं
रूपम्” इत्येवमादि; २. सामान्यलक्षणमनस्कारः षोडशाकारसम्प्रयुक्तः;
३. अधिमुक्तिमनस्कारः, अशुभाप्रमाणारूप्यविमोक्षाभिभ्वायतनकृत्स्नायतनादिषु ।
त्रिविधमनस्कारानन्तरमार्यमार्ग सम्मुखीकरोति, तस्मादपि त्रिविधं मनस्कारम् ।
एवं सति युक्तमिदं भवति—“अशुभासहगतं स्मृतिसम्बोध्यङ्गं भावयति” इति ?
सामान्यमनस्कारानन्तरमेवार्यमार्ग सम्मुखीकरोति । तस्मात् तु त्रिविधमि-
त्यपरे ।
अशुभाया तु चित्तं दमयित्वा सामान्यमनस्कारानन्तरमार्य