अभिधर्मकोश एवं भाष्य (आचार्य वसुबन्धु - स्फुटार्था व्याख्या सहित सम्पूर्ण बौद्ध दर्शन महाकोश)

निर्देशः ] द्वितीयं कोशस्थानम् ३६७
अभिज्ञाफलानन्तरं द्वे स्वे एव प्रायोगिकाभिज्ञाफले । तदप्याभ्यामेव ।
आरूप्यावचराणामिदानीं चतुर्णां वक्ष्यामः ।
प्रायोगिकानन्तरं सप्त । रूपावचरं प्रायोगिकं स्वानि चत्वारि, शैक्षमशैक्षं
च स्वानि¹ चत्वारि¹ ।
तत् पुनः षट्चित्तानन्तरम् । रूपावचरात् प्रायोगिकात् । स्वेभ्यस्त्रिभ्यः,
अन्यत्र विपाकजात् शैक्षाशैक्षाभ्यां च ।
उपपत्तिप्रातिलम्भिकानन्तरं सप्त । स्वानि चत्वार्यधरधातुकानि² च
क्लिष्टानि ।
तत् पुनश्चतुर्भ्यः स्वेभ्य एव ।
क्लिष्टानन्तरमष्टौ । स्वानि चत्वारि रूपावचरे प्रायोगिकक्लिष्टे, कामावचरे
अपि³ क्लिष्टे ।
तत् पुनर्द्दशानन्तरम् । स्वेभ्यश्चतुर्भ्यः कामावचररूपावचरेभ्यश्चोपपत्ति-
प्रातिलम्भिकैर्यापथिकविपाकजेभ्यः ।
विपाकजानन्तरं षट् । स्वानि त्रीण्यन्यत्र प्रायोगिकादधराणि त्रीणि
क्लिष्टानि । तत् पुनश्चतुर्भ्यः स्वेभ्य एव ।
अभिज्ञाफलानन्तरं द्वे स्वे इति । व्युत्थाने प्रवाहे च । तदप्याभ्यामेवेति ।
प्रवेशे प्रवाहे च । रूपावचरं प्रायोगिकमिति । व्युत्थानकाले । एवं शैक्षमशैक्षञ्च
स्वानि चत्वारीति । कुशलं भवतीति स्फुटम् । क्लिष्टमास्वादनाकाले, अनिवृत्ता-
व्याकृतं तु व्युत्थानकाले ।
रूपावचरात् प्रायोगिकादिति । समापत्तिकाल । अन्यत्र विपाकजादिति । दुर्ब-
लानभिसंस्कारवाहित्वादिति कारणं वक्ष्यते । शैक्षाशैक्षाभ्याञ्चेति । समापत्तिकोले ।
अधरधातुकानि च क्लिष्टानीति । रूपावचरकामावचराणि प्रतिसन्धि-
काले । प्रायोगिकक्लिष्टे इति । प्रायोगिकं क्लिष्टसमाध्युत्पीडनात् । क्लिष्टं
प्रतिसन्धिकाले । कामावचरेऽपि क्लिष्टे प्रतिसन्धिकाले एव ।
कामावचररूपावचरेभ्य इति विस्तरः । तच्चित्तस्थमरणसम्भवात् ।
अन्यत्र प्रायोगिकादिति । विपाकजानन्तरं प्रायोगिकानुत्पत्तेः । अधराणि
त्रीणि क्लिष्टानीति । द्विधातुकानि प्रतिसन्धिकाले ।
१-१. का० पुस्तके नास्ति । २. ०भूमिकानि-ब०। ३. का० पुस्तके नास्ति ।