युक्तिकल्पतरु (महाराज भोज - नौका-निर्माण, जलयान-विज्ञान, शस्त्र, दुर्ग एवं राजधर्म सटीक)
Yuktikalpataru of Maharaja Bhoja with Commentary
महाराज भोज (सम्पादक: पण्डित ईश्वरचन्द्र शास्त्री) द्वारा
पृष्ठ 87, कुल 278 में से
संदर्भ में पढ़ेंवास्तुयुक्तिः । ४७
स्ववास्तु-वृक्षतोदोषः कुल-सम्पत्ति-नाशनः ।
वर्जयेत् पूर्व्वतोऽश्वत्थं प्लक्षं दक्षिणतस्तथा ॥ ३२२ ॥
ऐशान्यांरक्त-पुष्पञ्च आग्नेय्यां क्षीरिणस्तथा ।
यत्र तत्र स्थितावृक्षा विल्व दाड़िम-केशराः ॥ ३२३ ॥
पनसा नारिकेलाश्च (१०) शुभं कुर्व्वन्ति निश्चयम् ।
निशा नीली पलाशश्च चिञ्चा(वा) श्वेतापराजिता ॥ ३२४ ॥
कोविदारश्च सर्व्वत्र सर्व्वं निघ्नन्ति मङ्गलम् ।
गृहपातन मिच्छन्ति नागस्य स्वपने * क्रमात् ॥ ३२५ ॥
पूर्वादिषु शिरःकृत्वा नागः शेते त्रिभिस्त्रिभिः ।
भाद्राद्यैर्व्वाम-पार्श्वेन तस्य क्रोडेऽगृहं शुभम् ॥ ३२६ ॥
तत्र प्रमाणम्—
स्वामि-हस्त-प्रमाणे न ज्येष्ठपत्नी-सुतेन(वा) च ।
गृहाद्यन्तर-संस्थानं मापयेदभितो नरः ॥ ३२७ ॥
तत्र सामान्य-लक्षणम् ।
गृह भूमि-समाहृत-पिण्डपदम्,
वसु-लोचन-वाण-गजैर्गुणितम् ।
रवि-भूधर-भूधर-योग-हृतम् ;
द्रविण (द्रविण ?) (११) व्यनुसङ्कलितम् ॥ ३२८ ॥
एकाशीतिगुणे हस्ते दिवाणैक-हते चते ।
षड्वाणे न च सम्भक्ते पिण्डःस्यात सर्व्ववेश्मनः ॥ ३२९ ॥
(१०) नालीकेड़ (नारिकेलश्च) (ख)-(ग) पुस्तक पाठः ।
(११) प्रविण इति इति (क)-(ग) पुस्तक पाठः ।
- नागस्य शयने,—ज्योतिःशास्त्रे गृहारम्भे नागशुद्धिरभिहितास्ति। नागानां
शिरशि गृहारम्भोऽनिष्टम् । तेषान्तु क्रीड़े शुभम् ।