युक्तिकल्पतरु (महाराज भोज - नौका-निर्माण, जलयान-विज्ञान, शस्त्र, दुर्ग एवं राजधर्म सटीक)

२२६ युक्तिकल्पतरौ—
लोलायाः फलमाधत्ते एवं सर्व्वासु निर्णयः ।
वेगिन्याः परतो या तु सा शिवाद्योत्तरा यथा ॥ १ ॥
भोजोऽपि,—
नौकादैर्घ्यं यथेच्छं स्यात् तत्रैतानि विवर्ज्जयेत् ।
हस्तसंख्या परित्याज्या वसुवेद (१) ग्रहोत्तरे ॥ २ ॥
षष्ठुत्तरमिता नौका कुलं हन्ति वलं धनम् ।
नवतेरुत्तरे यापि या चत्वारिंशतः परा ॥ ३ ॥
एतेन चत्वारिंशत्-षष्टि नवति (२) संख्या तत्परतोऽपि ।
यावदपरदशकं तावदेव तत्फलमिति ॥ ४ ॥
इति दीर्घा ।
अथोन्नता ।
राजहस्तद्वयमिता तावत्प्रसरणोन्नता ।
इयमूर्द्धाभिधा (३) नौका क्षेमाय पृथिवी-भुजाम् ॥ ५ ॥
ऊर्द्ध्वानूर्द्धा स्वर्णमुखी गर्भिणी मन्थरा तथा ।
राजहस्तैकैक वृद्ध्या नाम पञ्चतयं भवेत् ॥ ६ ॥
अत्रानूर्द्धा गर्भिणी च निन्दितं नामयुग्मकम् ।
मन्थरायाः (४) परा यास्तु ताः शुभाय यथोद्भवम् ॥ ७ ॥
भोजोऽपि,—
वाणाग्न्युत्तरतो मानं नौकानां शुभं वहेत् ।
पञ्चाशदूर्द्धादुत्त्रासं धननाशं त्रयोऽर्द्धतः ॥ ८ ॥
इत्युन्नता ।
(१) वसुदेव इति (क) पुस्तकपाठः ।
(२) न भवति इति (ख) पुस्तकपाठः ।
(३) इयमूर्द्धाविधा इति (ग) पुस्तकपाठः ।
(४) मन्थरीयाः इति (घ) पुस्तकपाठः ।