युक्तिकल्पतरु (महाराज भोज - नौका-निर्माण, जलयान-विज्ञान, शस्त्र, दुर्ग एवं राजधर्म सटीक)

अस्रयुक्तिः । १४७
ऊर्द्ध गं कपिलाभासमङ्गं यस्मिन् प्रतीयते ।
ऊर्द्धवज्रमिदं प्राहुर्विषवेगनिषूदनम् ॥ ९८ ॥
लौहप्रदीपेऽपि,—
ऊर्द्ध गं कपिलाभासमङ्गं यस्मिन् प्रतीयते ।
लाङ्गलाङ्गन्तु तद्विद्यात् स्पर्शे तस्याहि नाशनम् ॥ ९९ ॥
अङ्गं मरीचसङ्काशं भवेद्भूमिः सितेतरा ।
मरीचाङ्गमिदं वज्रं तत्क्षते कटुरक्तता ॥ १०० ॥
तप्रक्षालन-तोयेन नश्यन्ति पीनसादयः ।
यदा सर्पफणाकारमङ्गं भूमिस्तु निर्मला ॥ १ ॥
भुजङ्गवज्रं तद्विद्यात् तत्क्षते विषवद्रुजा ।
तस्य स्पर्शनमात्रेण भेकः प्राणैर्विमुच्यते ॥ २ ॥
एकस्यास्य प्रसादेन कृत्स्नां शास्ति महीं नृपः ।
यदाश्वखुरसङ्काशं अङ्गं भूमिस्तु निर्मला ॥ ३ ॥
अश्वाङ्गमिति तं विद्यात् खड्गं परमदुर्लभम् ।
तस्य संयोगमात्रेण वाजी मन्दोऽपि धावति ॥ ४ ॥
तस्य चालन तोयेन हयानां रोग-नाशनम् ।
एतत्क्षते भृशं मूर्च्छा दाहश्च भ्रम (२) एव च ॥ ५ ॥
मयूरपिच्छसदृशं अङ्गं भूमिः सितेतरा ।
वर्हाङ्गमिति तं विद्यात् तत्क्षते वान्तिरिष्यते ॥ ६ ॥
सर्पाणामिह सर्वेषामस्य स्पर्शा सहिष्णुता ।
एतदेव नृपतिभिर्भाग्यैः कुत्रापि लभ्यते ॥ ७ ॥
भूमिरञ्जनसंकाशा धारा चास्य सिता भवेत् ।
अञ्जनाख्यमिदं प्रायः सर्व्वदैवोपलभ्यते ॥ ८ ॥
( २ ) द्रुम इति (क) पुस्तक पाठः ।