युक्तिकल्पतरु (महाराज भोज - नौका-निर्माण, जलयान-विज्ञान, शस्त्र, दुर्ग एवं राजधर्म सटीक)

१००               युक्तिकल्पतरौ-
गुणयुक्तस्य वज्रस्य शूद्रजातेर्विधारणात् ।
अन्यच्चतुर्विधं वज्रं प्रवदन्ति पुरातनाः ॥ ७३ ॥
हिमकुन्देन्दुधवलं षट्कोणाष्टदलन्तथा ।
तीक्ष्णं वारिभवं वज्रं घनशब्देति कान्तिमत् ॥ ७४ ॥
अन्धकारे च दीप्येत तज्ज्ञेयं वज्रधारणम् ।
गुणाढ्यं तीक्ष्णधारं यत् सर्प-दर्प-निवारणम् ॥ ७५ ॥
तस्य धारणेतो येन विषरोगः प्रशाम्यति ।
सूर्यकोटि-प्रतीकाशं चन्द्रकोटि-सुशीतलम् ॥ ७६ ॥
अन्धकार-हरं वज्रं विज्ञेयं महदुत्तमम् ।
तस्य धारणतोयेन सर्वरोगः प्रशाम्यति ॥ ७७ ॥
तप्ते दुग्धे जले तैले घृते क्षिप्तोऽपि यः परि ।
शीततां नावहेत् (३) सद्यः संज्ञेयः सुरदुर्लभः ॥ ७८ ॥
एषामन्यतरं लब्ध्वा नृपः सुखमवाप्नुयात् ।
तत्तु त्रिभुने नास्ति यन्न धारयते नृपः ॥ ७६ ॥
अथ दोषाः ।
मलो विन्दुस्तथा रेखा त्रासः काकपदस्तथा ।
एते दोषाः समाख्याताः पञ्चवज्रेषु कोविदैः ॥ ८० ॥
मले मलिनता ख्याता विन्दौ सर्वार्थ-नाशनम् ।
रेखायां द्रंद्रिणो भीतिस्त्रासे त्रासः क्षयः पदे ॥ ८१ ॥
मले मलिनता ख्याता रेखायां द्रंद्रिणो भयम् ।
कोणे व्याधि-भयं प्रोक्तं मध्ये व्याधि-भयम्भवेत् ॥ ८२ ॥
दोषेषु विन्दुरावर्त्तः परिवर्त्ती यदाकृतिः ।
चतुर्द्धैवं समाख्याता विन्दवो वज्र-संश्रिताः ॥ ८३ ॥
( ३ ) नावयेत् इति (ख) पुस्तक पाठः।