युक्तिकल्पतरु (महाराज भोज - नौका-निर्माण, जलयान-विज्ञान, शस्त्र, दुर्ग एवं राजधर्म सटीक)

९२ युक्तिकल्पतरौ—
गुञ्जाफल-प्रमाणन्तु दशसप्तद्विगुञ्जकान् ।
पद्मरागस्तु नयति यथापूर्वं महागुणः ॥ २ ॥
क्रोष्टुकोण फलाकारान् द्वादशाष्टादिगुञ्जकान् । .
पद्मरागस्तु नयति यथापूर्वं महागुणः * ॥ ३ ॥
बदरीफल तुल्यो यः सुर दिग्-वसु-मासकः ।
धात्रीफलञ्च त्रिंशच्च विंशति-द्वाष्ट-मासकः ॥ ४ ॥
तथाक्षफल तुल्यो यः वह्निपञ्चैक मासकः ।
ताम्बुलफलमानो यश्चतुस्त्रि-दिक-तोलकः ॥ ५ ॥
विल्वी(ल्बो)फलसमाकार-वसु-षट्दश-तोलकः ।
अतःपरं प्रमाणेन मानेन च न लक्ष्य(भ्य)ते ॥ ६ ॥
यदि लब्धे(भ्ये)त पुण्‍येन तदा सिद्धिमवाप्नुयात् ।
केचिच्चारुतराः सन्ति जात्यानां प्रतिरूपकाः ॥ ७ ॥
विजातयः प्रयत्नेन विद्वांस्तान् मूल(स)माहरेत् (१८) ॥८॥
कोङ्कनकाः (१९) सिंहलदेशोत्थ-मुक्तमालीयाः ।
श्रीपर्णीकाश्च सदृशा विजातयः पद्मरागाणाम् ॥ ६ ॥
तुषोपसञ्जाङ्गल(२०)माभिधानम्,
मणिः स्वभावादपि तुम्बुरुत्थः।
कार्णात्तथा सिंहल-देशजातम् ;
मुक्ताभिधानं नभसः स्वभावात् ॥ १० ॥
श्रीपर्णीकं दीप्ति-निराकृतित्वा,
द्विजाति-लिङ्गाश्रयभेद एषः ॥ ११ ॥
(१८) -स्तां नूनसमाहरेत् इति (क) पुस्तक पाठः ।
(१९) काङ्कनका इति (क) पुस्तक पाठः ।
(२०) तुषोपमर्द्धाङ्गल- इति (क)-(ग) पुस्तक पाठः ।