विष्णु स्मृति (वैष्णव धर्मशास्त्र - नन्दपण्डित कृत वैजयन्ती टीका सहित सटीक)

५४ ॥ विद्यासुरतौ २० ॥
तिर्मन्वन्तरम् । ११। चतुर्युगसहस्रं च कल्पः। १२। स
च पितामहस्याहः। १३। तावती चास्य रात्रिः। १४।
एवंविधेनाहोरात्रेण मासवर्षगणनया सर्वस्यैव ब्रह्मणो
वर्षशतमायुः। १५। ब्रह्मणायुषा च परिच्छिन्नः पौरुषो
दिवसः। १६। तस्यान्ते महाकल्पः। १७। तावत्येवास्य
निशा। १८। पौरुषाणामहोरात्राणामतीतानां संख्यैव
नास्ति। १९। न च भविष्याणाम्। २०। अनाद्यनन्तत्वा-
त्कालस्य। २१।
एवमस्मिन्निरालम्बे काले सततयायिनि ।
न तद्भूतं प्रपश्यामि स्थितिर्यस्य भवेद्ध्रुवा ॥ २२ ॥
गङ्गायाः सिकताधारास्तथा वर्षति वासवे ।
शक्या गणयितुं लोके न व्यतीताः पितामहाः ॥ २३ ॥
चतुर्दश विनश्यन्ति कल्पे कल्पे सुरेश्वराः ।
सर्वलोकप्रधानाश्च मनवश्च चतुर्दश ॥ २४ ॥
21. अनाद्यन्तता C¹,²v.
13. यः कल्प इत्युक्तः स एष पितामहस्य ब्रह्मणोऽह्नःसंज्ञो भवति।
15. एवंविधेन कल्पद्वयपरिमितेनाहोरात्रेण त्रिंशत्संख्येन मासस्तैर्द्वाद-
शभिर्मासैर्वर्षं तानि शतं वर्षाणि सर्वस्यैव यो यो यदा यदा ब्रह्मा जायते
तदा तदा तस्य तस्यायुर्भवति।... 22. ...निरालम्बे निरूपादानके सतत-
यायिनि नित्ये काले भगवति न तद्भूतं पृथिव्याद्यन्यतममप्यस्ति... 23. ...
या वा वासवे वर्षति जलधारास्ता अपि लोके गणयितुं शक्यन्ते न त्वतीताः
पितामहा ब्रह्माणः... 24. एकैकस्मिन्कल्पे ब्रह्मदिवसे चतुर्दश देव-
प्रधाना इन्द्रा मनुष्यप्रधाना मनवश्च विनश्यन्ति ॥