विष्णु स्मृति (वैष्णव धर्मशास्त्र - नन्दपण्डित कृत वैजयन्ती टीका सहित सटीक)

॥ विष्णुस्मृतौ १९ । २० ॥ ५३
यद्ब्राह्मणास्तुष्टतमा वदन्ति
तद्देवताः प्रत्यभिनन्दयन्ति ।
तुष्टेषु तुष्टाः सततं भवन्ति
° प्रत्यक्षदेवेषु परोक्षदेवाः ॥ २३ ॥
दुःखान्वितानां मृतबान्धवानाम्
आश्वासनं कुर्युरदीनसत्त्वाः ।
वाक्यैस्तु यैर्भूमि तवाभिधास्ये
वाक्यान्यहं तानि मनोऽभिरामे ॥ २४ ॥ १९ ॥
यदुत्तरायणं तदहर्देवानाम् । १। दक्षिणायनं रात्रिः ।
२ । संवत्सरोऽहोरात्रः । ३ । तत्रिंशता मासः । ४ ।
मासा द्वादश वर्षम् । ५ । द्वादश वर्षशतानि दिव्यानि
कलियुगम् । ६ । द्विगुणानि द्वापरम् । ७ । त्रिगुणानि
त्रेता । ८ । चतुर्गुणानि कृतयुगम् । ९ । द्वादश वर्षसह-
स्राणि [दिव्यानि] चतुर्युगम् । १० । चतुर्युगानामेकसप्त-
XX, 10. वर्षसहस्राणि दिव्यानि V¹⁻⁴ C¹,²; दिव्यानि seems to
have crept in from the C. चातुर्युगं V¹⁻⁴v.
23. पूजादिना तुष्टतमा विप्रा यस्मै यत्पुत्रपशुधनाद्यस्त्विति वदन्ति
तद्देवतास्तथास्त्विति वाक्यैः प्रत्यभिनन्दयन्ति । स्वार्थे णिच् । प्रत्यभिनन्द-
न्तीत्यर्थः ।... 24. न दीनं सत्त्वं धैर्यं येषां ते धैर्यवन्तः ।... XX, 6.
...तत्र शतद्वयं संध्यासंध्यांशयोर्वर्षसहस्रमेव च युगम् ।