विष्णु स्मृति (वैष्णव धर्मशास्त्र - नन्दपण्डित कृत वैजयन्ती टीका सहित सटीक)

२०० ॥ विष्णुस्मृतौ ९७ ॥
ऊरुस्थोत्तानचरणः सव्ये करे करमितरं न्यस्य तालु-
स्थाचलजिह्वो दन्तैर्दन्तानसंस्पृशन्खं नासिकाग्रं पश्य-
न्दिशश्चानवलोकयन्विभोः प्रशान्तात्मा चतुर्विंशत्या त-
त्त्वैर्व्यतीतं चिन्तयेत् । १ । नित्यमतीन्द्रियमगुणं शब्द-
स्पर्शरूपरसगन्धातीतं सर्वज्ञमतिस्थूलं । २ । सर्वगमति-
सूक्ष्मं । ३ । सर्वतःपाणिपादं सर्वतोऽक्षिशिरोमुखं सर्व-
तःसर्वेन्द्रियशक्तिम् । ४ । एवं ध्यायेत् । ५ । ध्याननिर-
तस्य च संवत्सरेण योगाविर्भावो भवति । ६ । अथ
निराकारे लक्ष्यबन्धं कर्तुं न शक्नोति तदा पृथिव्यप्तेजो-
वाय्वाकाशमनोबुद्ध्यात्माव्यक्तपुरुषाणां पूर्वं पूर्वं ध्यात्वा
तत्र लब्धलक्षस्तत्तत्परित्यज्यापरमपरं ध्यायेत् । ७ । एवं
पुरुषध्यानमारभेत । ८ । अत्राप्यसमर्थः स्वहृदयपद्म-
XCII, 7. तच्चलक्षस्तत्तत्परित्यज्य V¹⁻³; तच्चलक्षस्तत्परित्यज्य C¹,²;
लब्धलक्ष्यं परित्यजेत् v; लब्धलक्षस्तत्परित्यज्य Ap.
XCVII, 1... तथोत्ताने सव्ये करे दक्षिणकरमुत्तानं न्यस्य... ।
पूर्वापरादिदिशश्च... अनवलोकयन् ।... 2. एतानि विशेषणानि पुरु-
षस्य व्यतिरेकिहेतुतया तत्त्वभेदप्रतिपादकानि ।... 3. सर्वगं व्यापकमति-
सूक्ष्मं निराकारम् ।... 4. सर्वतः सर्वस्मिन्नपि प्रदेशे पाणिपादाक्षि-
शिरोमुखैर्युक्तं तथा सर्वतः सर्वेष्वपि शब्दादिषु विषयेषु सर्वेषां चक्षुरा-
दीन्द्रियाणां शक्तिर्ग्रहणसामर्थ्यं यस्य तादृशमित्यर्थः ।... 7. यदा निरा-
कारे ब्रह्मणि लक्ष्याग्रे बन्धमन्तःकरणस्थैर्यं कर्तुं न शक्नोति तदा पृथि-
व्यादिपुरुषान्तानां दशानां मध्ये पूर्वस्मिन्पूर्वस्मिन्ध्यानपरिपाकेनान्तःकरण-
स्थैर्यविषयतामानीते तत्तत्परिहारेणापरमपरं अन्तःकरणस्थैर्यविषयतामान-
येत् ।...बुद्धिर्विज्ञानात्मकं महत्तत्त्वम् । आत्माऽहंकारः । अव्यक्तं प्रधानम् ।...