सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)

वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)

Viramitrodaya Rajanitiprakasha of Mitramishra with Commentary

महामहोपाध्याय मित्रमिश्र (सम्पादक: पं. विष्णुप्रसाद शर्मा) द्वारा

DevanagariHindipublished490 पृष्ठ

पृष्ठ 387, कुल 490 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 387

यात्राप्रकरणे लिङ्गपुराणोक्तजयाभिषेकप्रयोगः। ३९१
पचारैः छत्रचामरादर्शादिराजोपचारैश्च यथाविभवं स्थापन-
क्रमेण काण्डानुसमयेन पदार्थांनुसमयेन वा यथाशक्ति पूजनं
कृत्वा सपत्नीकयजमानसहितः पुष्पाञ्जलिं दत्त्वा नमोऽन्तै-
र्नाममन्त्रैः प्रत्येकं पायसबलिं च दत्त्वा दण्डवत्प्रणमेदाचा-
र्यः । अस्मिन्नेव च समये कैश्चित्सहायैः सहितः पुरोहितो
रुद्रक्षेत्रे तदभावे रुद्राभिषेकार्थमेव कृते प्रतिष्ठापितमण्डपदेवते
मण्डपे बाणलिङ्गमूर्तिं महादेवं लिङ्गपुराणगतेन विष्णुप्रोक्तेन
भवादिशिवनामसहस्रेण यथाविभवं सम्पूज्य सपत्नीकयजमा-
नसहितः पुष्पाञ्जलिं दत्त्वा क्षीरेण दध्ना पञ्चगव्येन वा
पूरितं ताम्रमयं मृन्मयं वा कलशसहस्रं पूर्वोक्तविधिना तदग्रे
स्थापयित्वा सर्वेषु कलशेषु ब्रह्मकूर्चान्निक्षिप्य तत्कलशस्थितक्षी-
रादिना ब्रह्मकूर्चैस्तमेव महादेवं रुद्राध्यायं पठन्नभिषेचये-
त् । ततो महादेवस्यानुज्ञया तदभिषेकावशिष्टेन क्षीरादिना
“ॐ अघोरेभ्योऽथ घोरेभ्यो घोरघोरतरेभ्यः । सर्वेभ्यः शर्वस-
र्वेभ्यो नमस्ते अस्तु रुद्ररूपेभ्यः” इत्यघोरमन्त्रेण, “त्र्यम्बकं यजा-
महे सुगन्धिं पुष्टिवर्द्धनम् । उर्वारुकमिव बन्धनान्मृत्योर्मुक्षीयमा-
मृतात्” इति त्र्यम्बकमन्त्रेण वा राजानमभिषिञ्चेत्पुरोहित एव ।
अघोरमन्त्रस्य सांहितीर्देवता उपनिषद ऋषयः रुद्रो देवता स्वरा-
डनुटुप्छन्दः राज्ञोऽभिषेके विनियोगः । त्र्यम्बकमन्त्रस्य वसिष्ठ
ऋषिर्मृत्युञ्जयरुद्रो देवताऽनुष्टुप् छन्दः । विनियोगः स एव ।
ततः प्रधानमण्डपे पूर्वाग्नेयादिदिग्विदिग्गतेष्वष्टसु कुण्डेषु स्थण्डि-
लेषु वा ब्रह्मसहिता होतारोऽष्टौ पूर्वेशान्यन्तरालगते कुण्डे स्थ-
ण्डिले वा आचार्यो नृप एव पुरोहितो वा ब्रह्मसहितो यथास्वगृह्य-
मग्निप्रतिष्ठादिप्रधानहोमप्राचीनमङ्गकाण्डं कृत्वा प्रधानहोमसमये
अघोरमन्त्रेण त्र्यम्बकमन्त्रेण वा घृतपलाशसमिदाज्यचरुलाजशा-