वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)
Viramitrodaya Rajanitiprakasha of Mitramishra with Commentary
महामहोपाध्याय मित्रमिश्र (सम्पादक: पं. विष्णुप्रसाद शर्मा) द्वारा
पृष्ठ 29, कुल 490 में से
संदर्भ में पढ़ेंवार्ता कृषिपाशुपाल्यादिवृत्तिः ।
मनुः,
यस्तु तं द्वेष्टि सम्मोहात्स विनश्यत्यसंशयम् ।
तस्य ह्याशु विनाशाय राजा प्रकुरुते मनः ॥
तं राजानम् । द्वेष्टि तदाज्ञाभङ्गं करोति । स विनश्यति रा-
जकृतवधभाग्भवतीत्यर्थः ।
बृहत्पराशरोऽपि,
आज्ञा नृपाणां परमं हि तेजो यस्तां न मन्येत स शस्त्रवध्यः।
श्रूयाच्च कुर्याच्च वदेच्च भूभृत्तदेव कार्यं भुवि सर्वलोकैः ॥
दुर्धर्षतीव्रांशुसमानदीप्तेर्भूयान्मनुष्यः परुषं नृपस्य ।
यस्तस्य तेजोऽप्यवमन्यमानः सद्यः स पञ्चत्वमुपैति पापात् ॥
योऽह्नाय सर्वं विदधाति पश्येत् शृणोति जानाति चकास्ति शास्ति ।
कस्तस्य चाज्ञां न बिभर्त्ति राज्ञः समस्तदेवांशभवः स यस्मात् ॥
अह्नाय शीघ्रम् ।
तस्माद्धर्मं यमिष्टेषु संव्यवस्येनराधिपः ।
अनिष्टं चाप्यनिष्टेषु तं धर्मं न विचालयेत् ॥
यतः सर्वतेजोमयो राजा तस्माद्धेतोरिष्टेषु वल्लभेषु मन्त्रिपु-
रोहितादिषु यं धर्मं यां व्यवस्थां स्मृत्याचाराविरुद्धां व्यवस्येत्
निश्चित्य स्थापयेत् तां न विचालयेत् । सा तादृशी राज्ञ आज्ञा
अनतिक्रमणीया । अद्य सर्वैरुत्सवः कर्त्तव्यः मन्त्रिगृहे वि-
वाहो वर्तते तत्र सर्वैः सन्निधातव्यम्, तथा सौनिकैरद्य पश-
वो न हन्तव्याः न शकुन्तयो बन्धायितव्याः, नर्त्तका धनि-
कैरुपरोधनीया एतावन्त्यहानि । एवमनिष्टेष्वपि-एतेन सह सं-
सर्गो न विधेयः, एतस्य गृहे प्रवेशो न देयः । एवंविधो धर्मः
स्पृहादोषादिना राजादिष्टो नातिक्रमणीयः । न त्वग्निहोत्रादि-